Ο Ρόλος θρεπτικών στοιχείων στα φυτά

 

Μακροστοιχεία

Τα στοιχεία αυτά απαιτούνται και ευρίσκονται σε υψηλές συγκεντρώσεις στα φυτά. Οι συγκεντρώσεις των στοιχείων αυτών εκφράζονται επί τοις % (βάρος στοιχείου ανά 100g ξηρής φυτικής βιομάζας).

Άζωτο

Το άζωτο είναι το στοιχείο που απαιτείται σε μεγάλες ποσότητες από τα φυτά. Οι συνήθεις περιεκτικότητες σε ολικό άζωτο κυμαίνονται από 1% και 5% κατά βάρος. Τα ευρέα αυτά όρια οφείλονται σε διαφοροποιήσεις ανάλογα με το είδος του φυτού, αλλά και την εποχή δειγματοληψίας, που σχετίζεται με το στάδιο ανάπτυξης και τις αντίστοιχες ανάγκες. Απορροφάται από τα φυτά ως ΝΟ₃^-, ως ΝΗ₄⁺ και πιθανά σε μικρές ποσότητες ως μικρομοριακές οργανικές μορφές. Στα υγρά, θερμά και καλώς αεριζόμενα εδάφη με pH >5 η κυρίαρχη μορφή είναι η ΝΟ₃^-.
Όταν το άζωτο απορροφάται από το φυτό υπό ΝΟ₃^- μορφή, αυτή για να μετάσχει στη μεταβολική διαδικασία πρέπει πρώτα να αναχθεί σε μορφή ΝΗ₃ μέσω μιας ενεργοβόρας αναγωγικής διαδικασίας. Η αναγωγή των νιτρικών περιλαμβάνει 2 ενζυμικές αντιδράσεις που, ανάλογα με το είδος του φυτού, συμβαίνουν στα φύλλα ή και στις ρίζες.
Μικρή και μάλλον προσωρινή αποθήκευση του ΝΟ₃^- σε χυμοτόπια μπορεί να συμβεί μόνο υπό ακραίες συνθήκες υπερσυγκέντρωσης ΝΟ₃^- στο εδαφικό διάλυμα και απορρόφησής του από τις ρίζες. Διαφορετικά το ΝΟ₃ θα ανάγεται γρήγορα και η αμμωνιακή μορφή ΝΗ₄⁺ που παράγεται, θα πρέπει να ενσωματωθεί αμέσως σε οργανικές ενώσεις, διότι η συσσώρευσή του στους φυτικούς ιστούς σε ανόργανη μορφή είναι τοξική. Η παραγόμενη ΝΗ₃ μετατρέπεται λοιπόν άμεσα σε ΝΗ₄ που αφομειώνεται στους φυτικούς ιστούς κυρίως σε μορφή πρωτεΐνης, αμινοξέος ή νουκλεϊκού οξέος.
Το άζωτο υπάρχει επίσης στο μόριο της χλωροφύλλης και συγκεκριμένα στο δακτύλιο της πορφυρίνης. Η επαρκής θρέψη των φυτών με άζωτο, συμβάλλει στην υψηλή φωτοσυνθετική δραστηριότητα και στην ανάπτυξη των φυτών, τα οποία παρουσιάζουν έντονο σκούρο πράσινο χρώμα. Εν τούτοις, περίσσεια αζώτου σε σχέση με άλλα θρεπτικά στοιχεία, προκαλεί καθυστέρηση της ωρίμανσης. Αντίθετα, έλλειψη αζώτου προκαλεί κιτρίνισμα του ελάσματος ιδιαίτερα των παλαιότερων φύλλων αφού είναι ευμετακίνητο στοιχείο, λόγω της απώλειας πρωτεϊνικού αζώτου στους χλωροπλάστες.

Φώσφορος

Η συγκέντρωση του ολικού φωσφόρου στα περισσότερα φυτά κυμαίνεται μεταξύ 0,1 και 0,4% είναι δηλαδή μικρότερη περίπου κατά 10 φορές εκείνης του αζώτου. Τα φυτά απορροφούν το φώσφορο από το έδαφος υπό μορφή ορθο-φωσφορικών ανιόντων Η₂PO₄^-, η οποία επικρατεί στα εδάφη με χαμηλό pH και HPO₄^-2 που επικρατεί στα εδάφη με υψηλό pH. Τα φυτά μπορούν να απορροφήσουν επίσης και ορισμένα διαλυτά οργανικά φωσφορικά, όπως νουκλεϊνικά οξέα και φυτίνη, που προκύπτουν κατά την αποσύνθεση της οργανικής ουσίας στο έδαφος, η συμμετοχή τους όμως στη θρέψη των φυτών με φώσφορο είναι περιορισμένη.
Ο σημαντικός ρόλος του φωσφόρου στα φυτά είναι στην αποθήκευση και μεταφορά ενέργειας. Επάρκεια θρέψης των φυτών με φώσφορο είναι σημαντική για τον σχηματισμό των αναπαραγωγικών μερών του. Μεγάλα ποσά ευρίσκονται στους σπόρους και τους καρπούς. Συμβάλλει στην πρωιμότητα φυτών, στην αύξηση της ανάπτυξης του ριζικού συστήματος συμμετέχοντας έτσι στην καλύτερη απορρόφηση και των άλλων θρεπτικών από το έδαφος, τα στελέχη των σιτηρών γίνονται πλέον εύρωστα και αντέχουν στο πλάγιασμα, το δε ριζικό σύστημά τους γίνεται σχετικά πιο ανθεκτικό στις ασθένειες, καθώς και στην ποιότητα φρούτων, λαχανικών, σπόρων.
Ο φώσφορος στο έδαφος λόγω της ισχυρής προσρόφησής του στα ανόργανα εδαφικά κολλοειδή μετακινείται δύσκολα. Στο φυτό όμως είναι ευμετακίνητος. Αυτό σημαίνει ότι μετακινείται εύκολα προς τα μέρη που παρατηρείται έντονη φωτοσυνθετική δραστηριότητα. Επομένως, πιθανή τροφοπενία εμφανίζεται πρώτα στα παλαιότερα φύλλα, τα οποία συνήθως υπό συνθήκες έλλειψης έχουν βαθύ πράσινο χρώμα. Στα οπωροφόρα είναι σκληρά με καστανωπό χρώμα και πίπτουν πρόωρα.
Υψηλές συγκεντρώσεις φωσφορικών ιόντων στο έδαφος προκαλεί παρεμπόδιση απορρόφησης ορισμένων ιχνοστοιχείων όπως σιδήρου, χαλκού, ψευδαργύρου με αποτέλεσμα τη μειωμένη ανάπτυξη των φυτών, που οφείλεται στην έλλειψη των στοιχείων αυτών.

Κάλιο

Το κάλιο απορροφάται από τα φυτά σαν ιόν (Κ⁺ και η περιεκτικότητά των φυτικών ιστών σε κάλιο κυμαίνεται μεταξύ 1 και 4%. Αντίθετα με το άζωτο και φώσφορο, δεν μετέχει σαν δομικό στοιχείο στα μακρομόρια των συστατικών των κυττάρων. Ευρίσκεται είτε μεμονωμένο σαν κατιόν στο διάλυμα, είτε σχηματίζει δεσμό με τις αρνητικά φορτισμένες οργανικές ρίζες, με αποτέλεσμα να μετέχει σε λειτουργίες που σχετίζονται με το ιοντικό φορτίο του διαλύματος των κυττάρων, τις αντλίες πρωτονίων των κυτταρικών μεμβρανών, αλλά και τον σχηματισμό ΑΤΡ.

Ασβέστιο

Το ασβέστιο απορροφάται από τα φυτά ως κατιόν και η συγκέντρωσή του κυμαίνεται σε αυτά μεταξύ 0,2 και 1%. Παίζει σημαντικό ρόλο στη δομή και περατότητα των κυτταρικών μεμβράνων. Έλλειψη ασβεστίου επιφέρει γενική υποβάθμιση της δομής των μεμβρανών, με αποτέλεσμα τη μείωση της ικανότητας διατήρησης εντός του κυττάρου των ουσιών που μπορεί να διαχυθούν.
Το ασβέστιο είναι απαραίτητο για την αύξηση και τη διαίρεση των κυττάρων και η έλλειψή του έχει σαν αποτέλεσμα την αποτυχία σχηματισμού επάκριων οφθαλμών των βλαστών και των ακροριζίων των ριζών. Επειδή η απορρόφηση του ασβεστίου γίνεται μόνο από τα ακρορίζια, η περαιτέρω απορρόφησή του παρεμποδίζεται. Αλλά και κάθε παράγοντας που παρεμποδίζει την ανάπτυξη νέων ριζών (κατάκλυση του εδάφους με νερό, χαμηλές θερμοκρασίες) συντελεί στη μειωμένη απορρόφησή του, παρόλο ότι η συγκέντρωσή του στο εδαφικό διάλυμα μπορεί να είναι πολύ μεγάλη.
Το ασβέστιο είναι μη κινητικό στοιχείο στο φυτό. Μετακινείται με βραδύ ρυθμό στον φλοιό και για αυτό το λόγο σε περίπτωση τροφοπενίας παρατηρείται έλλειψη στα νέα φύλλα και κυρίως στους καρπούς και γενικά στα αποθηκευτικά όργανα του φυτού.

Μαγνήσιο

Το μαγνήσιο απορροφάται ως κατιόν και η συγκέντρωσή του στα φυτά ποικίλλει μεταξύ 0,1 - 0,4%. Αποτελεί βασικό συστατικό του μορίου της χλωροφύλλης, η οποία περιέχει το 15-20% του συνόλου του μαγνησίου του φυτού. Αποτελεί, επίσης, βασικό συστατικό των ριβοσωμάτων και μέσω της ενεργοποίησης των t-RNA, που υπάρχουν σε αυτά, παίζει ρόλο στο μηχανισμό σύνθεσης των πρωτεϊνών. Η έλλειψη μαγνησίου μειώνει τον ρυθμό σύνθεσης των πρωτεϊνών και τη συσσώρευση μη πρωτεϊνικού αζώτου στα φυτά. Συμβάλλει στην ενεργοποίηση σχεδόν όλων των ενζύμων που είναι υπεύθυνα για τις φωσφορυλιώσεις στο μηχανισμό των υδρογονανθράκων. Οι περισσότερες αντιδράσεις που περιλαμβάνουν μεταφορά φωσφορικών ομάδων από τα ΑΤΡ χρειάζονται μαγνήσιο. Επομένως, οι βασικές διεργασίες μεταφοράς ενέργειας που λαμβάνουν χώρα στη φωτοσύνθεση, τη γλυκόλυση, τον κύκλο του Krebs και την αναπνοή, χρειάζεται μαγνήσιο.
Επειδή στα φυτά είναι ιόν που μετακινείται εύκολα από τα παλαιότερα φύλλα στα νεότερα, τα συμπτώματα της έλλειψης του συχνά εμφανίζονται πρώτα στα χαμηλότερα φύλλα. Η έλλειψη μαγνησίου εμφανίζεται συνήθως υπό μορφή πράσινης σφήνας στο φύλλο και χλώρωσης στο έλασμα ή χλωρώσεων μεταξύ των νεύρων. Όταν η έλλειψη είναι εντονότερη, το χρώμα των φύλλων γίνεται διαδοχικά κίτρινο, καφέ και τελικά τα φύλλα νεκρώνονται. Σε πολλά δικότυλα τα φύλλα είναι κίτρινα στην περιοχή μεταξύ των νεύρων. Το μαγνήσιο ανταγωνίζεται το μαγγάνιο. Υψηλά επίπεδα μαγγανίου, μειώνουν την απορρόφηση μαγγανίου και αποφεύγεται η τοξικότητα μαγγανίου στα φυτά.

Θείο

Το θείο απορροφάται από τα φυτά ως θειϊκή ρίζα (SO₄^-). Μικρές ποσότητες διοξειδίου του θείου μπορούν να απορροφηθούν απ' ευθείας από τα φύλλα και να χρησιμοποιηθούν από τα φυτά, αλλά υψηλές συγκεντρώσεις διοξειδίου του θείου είναι τοξικές. Οι συγκεντρώσεις των φυτών σε θείο κυμαίνονται από 0,1 - 0,4%. Σε ορισμένα φυτά ευρίσκεται σε συγκεντρώσεις ίδιες ή μικρότερες με τον φώσφορο, αλλά σε άλλα βρίσκεται σε μεγαλύτερα ποσά.
Το θείο απαιτείται για τη σύνθεση απαραίτητων αμινοξέωνπου το περιέχουν στο μόριό τους, όπως είναι η κυστεΐνη και η μεθειονίνη. Σχεδόν το 90% του θείου στα φυτά ευρίσκεται σε αυτά τα αμινοξέα. Παίζει ρόλο στη σύνθεση πρωτεϊνών, όπου ο κυριότερος ρόλος του είναι ο σχηματισμός γεφυρών με δισουλφιδικούς δεσμούς (-S-S) μεταξύ των αλυσίδων των πολυπεπτιδίων, που συντελούν στην σταθερότητα των πρωτεϊνών. Το θείο χρειάζεται για τη σύνθεση του συνενζύμου Α, της βιοτίνης, της γλουταθιόνης και της βιταμίνης Α. Συμμετέχει, επίσης, παρόλο που δεν αποτελεί συστατικό της, στη σύνθεση της χλωροφύλλης, της οποίας η % περιεκτικότητα αυξάνει με την αύξηση του θείου στο φυτό.
Η τροφοπενία του θείου προκαλεί καθυστέρηση στην ανάπτυξη των φυτών και χαρακτηρίζεται από ανομοιόμορφα χλωρωτικά-καθυστερημένης ανάπτυξης φυτά, με βλάστηση σχήματος θυσάνων. Πολλές φορές τα συμπτώματα μοιάζουν με εκείνα της τροφοπενίας αζώτου και μόνο η ανάλυση των ιστών μπορεί να δώσει το αίτιο, παρόλο που το θείο λόγω του ότι δε μετακινείται εύκολα στο φυτό, εμφανίζει τα πρώτα συμπτώματα τροφοπενίας στα νεότερα φύλλα.

Ιχνοστοιχεία

Οι συγκεντρώσεις των στοιχείων αυτών στα φυτά εκφράζεται σε ppm (κατά βάρος ξηρού φυτικού ιστού). Τα σημαντικότερα ιχνοστοιχεία που παίζουν ρόλο στα φυτά αναλύονται παρακάτω.

Σίδηρος

Η ζώνη επάρκειας του σιδήρου στα φυτά κυμαίνεται μεταξύ 50 και 250ppm (επί ξηράς βάσης). Γενικά, όταν η περιεκτικότητα των φυτών σε σίδηρο είναι μικρότερη των 50ppm, τα φυτά πιθανότητα εμφανίζουν τροφοπενία. Ο σίδηρος απορροφάται από τα φυτά ως δισθενής (Fe⁺²), ως τρισθενής (Fe⁺³) και ως οργανικό σύμπλοκο, μολονότι η δισθενής μορφή του είναι η πιο κινητική και διαθέσιμη για να χρησιμοποιηθεί στις μεταβολικές διεργασίες του φυτού. Μερικοί ιστοί που περιέχουν μεγάλες ποσότητες τρισθενούς σιδήρου εμφανίζουν συμπτώματα τροφοπενίας.
Ο σίδηρος παίζει σημαντικό ρόλο σε οξειδοαναγωγικές αντιδράσεις στο φυτό, γιατί μπορεί να πάρει ή να δώσει ηλεκτρόνια, ανάλογα με το δυναμικό οξειδοαναγωγής των αντιδρώντων συστατικών. Η μετακίνηση ηλεκτρονίων μεταξύ των οργανικών μορίων και του σιδήρου καθορίζει το δυναμικό πολλών ενζυμικών διαδικασιών, στις οποίες ο σίδηρος είναι απαραίτητος. Μερικά από τα ένζυμα αυτά μετέχουν στη σύνθεση της χλωροφύλλης και όταν υπάρχει έλλειψη σιδήρου, η παραγωγή της μειώνεται, με αποτέλεσμα την εμφάνιση της χαρακτηριστικής χλώρωσης.
Τα συμπτώματα της χλώρωσης του σίδηρου εμφανίζονται σε πρώτα στάδια με κιτρίνισμα του ελάσματος μεταξύ των νεύρων, ενώ τα νεύρα παραμένουν πράσινα. Όταν η έλλειψη είναι μεγαλύτερη, η χλώρωση επεκτείνεται σε ολόκληρο το φύλλο. Η χλώρωση αυτή εμφανίζεται κυρίως σε καλλιέργειες που αναπτύσσεται σε ασβεστούχα ή αλκαλικά εδάφη.
Επειδή ο σίδηρος δεν μετακινείται εύκολα στο φυτό, τα συμπτώματα της τροφοπενίας του εμφανίζονται στα νεότερα φύλλα, αλλά και στα επάκρια μεριστώματα, με αποτέλεσμα να μειώνεται η ανάπτυξη. Ο υπόλοιπος σίδηρος βρίσκεται αποθηκευμένος ως φυτοφερριτίνη και αποτελεί απόθεμα σιδήρου. Το απόθεμα αυτό χρησιμοποιούν οι αναπτυσσόμενοι χλωροπλάστες για τις ανάγκες της φωτοσύνθεσης.
Μια άλλη μορφή σιδήρου στους χλωροπλάστες είναι η φερρεδοξίνη. Η φερρρεδοξίνη παίζει παρόμοιο ρόλο στην αναγωγή των νιτρικών και θεϊικών, καθώς και στην ενεργοποίηση του ενζύμου νιτρογενάση που είναι απαραίτητο στη δέσμευση του αζώτου από τα αζωτοδεσμευτικά βακτήρια.

Βόριο

Το μεγαλύτερο ποσοστό του βορίου περνάει μέσα στη ρίζα παθητικά με το ρεύμα της διαπνοής ως αδιάστατο βορικό οξύ. Όμως, μικρές ποσότητες βορίου προσλαμβάνονται ενεργά. Οι παράγοντες που μειώνουν την διαπνοή, όπως η υψηλή σχετική υγρασία ή η ξηρασία μειώνουν την πρόσληψη του βορίου και την μετακίνηση του. Το βόριο μόλις βρεθεί στον ελεύθερο χώρο της ρίζας μπορεί να συνδεθεί με πολυσακχαρίτες, ή να παραμείνει ελεύθερο ως επιφανειακό film βορίου, ή να προσαρτηθεί πάνω στα κυτταρικά τοιχώματα. Το βόριο είναι σχετικά δυσκίνητο μέσα στο φυτό. Κινείται κυρίως στο ξύλο ως σύμπλοκο σακχάρων-βορικού, ενώ η κίνησή του στον φλοιό είναι περιορισμένη. Το βόριο μπορεί να χαθεί με τον μηχανισμό της σταγονόρροιας από τα υδατώδη.
Οι λειτουργίες του βορίου στο φυτό σχετίζονται με την μεριστωματική αύξηση και εμπλέκονται άμεσα στην διαφοροποίηση των κυττάρων, την ωρίμανση, την διαίρεση και την επιμήκυνση. Η μοριακή βάση αυτής της λειτουργίας βρίσκεται στο ότι το βόριο είναι αναγκαίο για την σύνθεση της ουρακίλης. Η ουρακίλη είναι συστατικό του RNA και η πρόδρομη ένωση της ουριδινο-διφωσφορο-γλυκόζης. Όταν περιορίζεται η στάθμη του βορίου, οι ρυθμοί της κυτταρικής διαίρεσης μειώνονται και αυξάνει ο αριθμός των αδιαφοροποίητων κυττάρων. Επιπλέον, το βόριο επηρεάζει την αύξηση του υπέρου, πιθανώς με αύξηση της απορρόφησης και του μεταβολισμού των σακχάρων και αύξηση της αναπνοής. Επομένως το βόριο ασκεί ένα έμμεσο έλεγχο στη βλάστηση. Αρκετές άλλες λειτουργίες αποδίδονται στο βόριο και είναι οι παρακάτω:

• Συμπλοκοποιείται με πολυϋδρόξυ-υποστρώματα, ένζυμα και συν-ένζυμα και ενεργοποιεί ή παρεμποδίζει μεταβολικές διαδικασίες.

• Προστατεύει την οξειδάση του ινδολυλ-οξεικού οξέος από την συμπλοκοποίηση με τους παρεμποδιστές της.

• Συνδέεται με φωσφογλυκονικό και παρεμποδίζει την πορεία των φωσφοροπεντοζών, οπότε η γλυκόλυση ευνοείται και δεν συσσωρεύονται φαινόλες.

• Εμπλέκεται στη βιοσύνθεση της λιγνίνης και στη διαφοροποίηση των αγγείων του ξύλου.

Η μέση περιεκτικότητα των περισσοτέρων φυτών σε βόριο είναι 20 mg kg-1 (ppm) σε ξηρή βάση. Το βόριο κατανέμεται ακανόνιστα μέσα στο φυτό. Τα υψηλότερα επίπεδα βορίου βρίσκονται στα αναπαραγωγικά φυτικά μέρη, όπως τους ανθήρες, το στίγμα και τις ωοθήκες (μερικές φορές σε επίπεδα διπλάσια από εκείνα των βλαστών). Οι απαιτήσεις σε βόριο ποικίλλουν μεταξύ των διαφόρων τύπων των φυτών. Στα μονοκότυλα είδη, η περιεκτικότητα των φύλλων κυμαίνεται μεταξύ 1 και 6 ppm, ενώ στα περισσότερα δικότυλα μεταξύ 20 και 70 ppm. Στα δικότυλα που φέρουν σύστημα latex είναι μεταξύ 80 και 100 ppm. Το περισσότερο από το βόριο των φύλλων συσσωρεύεται στην περιφέρεια και στα άκρα, σε επίπεδα 5 έως 10 φορές υψηλότερα από εκείνα του ελάσματος.
Ορισμένες καλλιέργειες όπως το σακχαρότευτλο, το σέλινο, η μηλιά, η αχλαδιά, το αμπέλι, και μερικά ψυχανθή, έχουν υψηλότερες απαιτήσεις σε βόριο.
Η έλλειψη του βορίου από το φυτό μπορεί να περιγραφεί ως μία ακανόνιστη επιμήκυνση των σημείων αύξησης ή και των επακρίων μεριστωμάτων. Τα νεαρά φύλλα είναι παραμορφωμένα, ζαρωμένα, παχύτερα και σκουρότερα στο χρώμα. Τελικά, τα ακραία σημεία αύξησης θανατώνονται. Τα φύλλα και οι βλαστοί μπορεί να γίνουν εύθραυστα, είτε επειδή επηρεάζεται ο σχηματισμός του κυτταρικού τοιχώματος, είτε επειδή συσσωρεύονται φαινόλες. Η συσσώρευση αυξινών και φαινολών επάγει την νέκρωση των φύλλων και άλλων φυτικών μερών. Οι ρίζες είναι γλοιώδεις, παχιές, με εξογκώματα και έχουν νεκρωμένες άκρες. Η έλλειψη του βορίου ευθύνεται ιδιαίτερα για την σήψη της κορυφής και της καρδιάς στα σακχαρότευτλα. Τα νέα φύλλα είναι υπανάπτυκτα και καφέ ή μαύρα. Τα σημεία αύξησης θανατώνονται και η κορυφή σαπίζει. Η έλλειψη βορίου στο γογγύλι προκαλεί κοίλες, ραγισμένες ρίζες με υαλώδη όψη. Στο σέλινο, η έλλειψη βορίου προκαλεί ραγισμένες ρίζες. Οι καρποί των ελλειματικών σε βόριο φυτών μπορεί να είναι μικροί, παραμορφωμένοι και κακής ποιότητας. Στα ελλειματικά σε βόριο μήλα και τομάτες, σχηματίζεται φελλώδες υλικό.
Το εύρος μεταξύ επαρκών και τοξικών επιπέδων βορίου είναι στενό. Είδη ευαίσθητα στην τοξικότητα βορίου είναι το ροδάκινο, το σταφύλι και το σύκο. Αν το νερό άρδευσης περιέχει υψηλά επίπεδα βορίου, το βόριο μπορεί να συσσωρευτεί στις επιφανειακές στρώσεις του εδάφους των ξηρών περιοχών. Επίπεδα πάνω από 5 ppm βορίου στο νερό είναι τοξικά για τα περισσότερα φυτά. Πάνω από 10 ppm, η τοξικότητα μπορεί να γίνει εμφανής και στα ανθεκτικά φυτά. Τα συμπτώματα της τοξικότητας είναι η χλώρωση και η νέκρωση των άκρων των φύλλων και τελικά το καψάλισμα και το κάψιμο των φύλλων. Τα φύλλα αυτά πέφτουν πρόωρα.
Χαμηλά επίπεδα βορίου στο φυτό επηρεάζουν την ενσωμάτωση φωσφόρου στα νουκλεϊκά οξέα και μειώνουν τα επίπεδα άλλων ενώσεων που περιέχουν φωσφόρο, όπως το ΑΤΡ. Η απορρόφηση του φωσφόρου από τις ρίζες των ελλειματικών σε βόριο φυτών μπορεί να μειωθεί στο μισό.
Υψηλά επίπεδα καλίου έχει βρεθεί ότι μειώνουν την περιεκτικότητα του βορίου στο φυτό. Αυξημένο κάλιο μειώνει τον λόγο ασβέστιο:βόριο στο φυτό.Το βόριο και το ασβέστιο πρέπει να είναι σε ισορροπία για την σωστή αύξηση του φυτού. Στη σόγια, ο σωστός λόγος ασβέστιο:βόριο έχει βρεθεί ότι είναι 500:1, ενώ για το σακχαροκάλαμο πρέπει να είναι 100:1. Ψεκασμός των μήλων με βόριο έχει δειχθεί ότι είναι αποτελεσματικός στη μείωση της πικρής κηλίδωσης, μιας ασθένειας που σχετίζεται με έλλειψη ασβεστίου. Το ασβέστιο που προστίθεται στο έδαφος βοηθάει στη μείωση της επίπτωσης της τοξικότητας βορίου. Η παρεμπόδιση του ασβεστίου στην πρόσληψη του βορίου είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτη σε εδάφη με υψηλό pH.

Μαγγάνιο

Η συγκέντρωση του μαγγανίου στα φυτά ποικίλλει μεταξύ 20 και 500ppm. Απορροφάται από τα φυτά ως Μn⁺² αλλά και υπό τη μορφη συμπλόκων. Το μαγγάνιο είναι απαραίτητο στις οξειδοαναγωγικές διεργασίες της φωτοσύνθεσης και ιδιαίτερα στην πρωτόλυση του νερού και την έκλυση οξυγόνου. Συντελεί στη μεγιστοποίηση της δράσης πολλών ενζυμικών αντιδράσεων του κύκλου του Krebs.
Έχει διαπιστωθεί ότι έλλειψη μαγγανίου εμποδίζει την αναγωγή των ΝΟ₂^- προς αμμωνιακά. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την αναστολή και της δράσης της ρεδουκτάσης των NO₃^-, άρα ούτε τα νιτρικά μπορούν να αναχθούν προς νιτρώδη και αμμωνιακά. Για αυτό το λόγο παρατηρείται συσσώρευση νιτρικών υπό συνθήκες έλλειψης μαγγανίου. Το μαγγάνιο δεν μετακινείται εύκολα στο φυτό και επομένως τα πρώτα συμπτώματα εμφανίζονται στα νεαρότερα φύλλα, σαν χλώρωση μεταξύ των νεύρων. Σε ορισμένες περιπτώσεις το ριζικό σύστημα γίνεται ευπαθές στις ασθένειες. Σε καλλιέργειες όξινων εδαφών παρατηρείται έντονα το φαινόμενο της τοξικότητας του μαγγανίου, που διορθώνονται από την παρουσία πυριτίου ή με την ασβέστωση των εδαφών. Επειδή στα φυτά το μαγγάνιο ανταγωνίζεται με τον σίδηρο, περίσσεια μαγγανίου στα φυτά προκαλεί έλλειψη σιδήρου.

Χαλκός

Ο χαλκός απορροφάται από τα φυτά ως κατιόν (Cu⁺²), αλλά και ως συστατικό φυσικών ή συνθετικών οργανικών συμπλόκων. Η περιεκτικότητά του στους φυτικούς ιστούς κυμαίνεται από 5-20ppm , ενώ εμφάνιση τροφοπενιών είναι πιθανή σε συγκεντρώσεις μικρότερες των 4ppm. Το 70% του χαλκού βρίσκεται στους χλωροπλάστες και αποτελεί συστατικό της πρωτεΐνης τους. Περιέχεται σε διάφορα ένζυμα που καταλύουν αντιδράσεις μέσω των οποίων ανάγεται το οξυγόνο. Χαρακτηριστική αντίδραση οξείδωσης είναι αυτή της οξείδωσης των φαινολών προς διφαινόλες και στη συνέχεια προς ο-κινόνες, η συσσώρευση των οποίων έχει ως αποτέλεσμα τον σχηματισμό μελανίνων.
Αυτός ο ρόλος στις ενζυμικές αντιδράσεις είναι ειδικός, επιτυγχάνεται δηλαδή από τον χαλκό, ο οποίος δεν αντικαθίσταται από κανένα άλλο κατιόν. Στην οξειδωμένη μορφή του ο χαλκός γρήγορα ανάγεται και σχηματίζεται σύμπλοκο χαλκού-πρωτεΐνης που έχει υψηλό δυναμικό οξειδοαναγωγής. Επειδή ο χαλκός δεν μετακινείται εύκολα μέσα στο φυτό, τα συμπτώματα εμφανίζονται αρχικά στα νεότερα φύλλα, ενώ σε μερικά άλλα φυτά (π.χ καλαμπόκι), τα συμπτώματα έλλειψης στα φύλλα μοιάζουν με εκείνα του καλίου.

Ψευδάργυρος

Η μέση κανονική συγκέντρωση του ψευδαργύρου στους φυτικούς ιστούς κυμαίνεται μεταξύ 25 και 150ppm, ενώ εμφάνιση τροφοπενίων είναι πιθανή σε συγκεντρώσεις μικρότερες των 20ppm και τοξικότητας σε συγκεντρώσεις μεγαλύτερες των 400ppm. Ο ψευδάργυρος απορροφάται από τα φυτά ως κατιόν (Zn₊₂). Μπορεί επίσης να απορροφηθεί ως συστατικό φυσικών ή συνθετικών οργανικών συμπλοκών. Διαλυτά άλατα ψευδαργύρου και σύμπλοκα ψευδαργύρου μπορούν να εισέλθουν στο φυτό απευθείας μέσω των φύλλων. Ο ψευδάργυρος συμμετέχει σε πολλές ενζυμικές διεργασίες και παίζει ρόλο στη σύνθεση της τρυπτοφάνης. Η τρυπτοφάνη είναι απαραίτητο συστατικό ορισμένων πρωτεϊνών καθώς και στη σύνθεση αυξινών. Η μείωση των ορμονών αυτών λόγω έλλειψης ψευδαργύρου, στο φυτό προκαλεί μείωση των μεσογονατιών διαστημάτων και του μέγεθους των φύλλων. Τα συμπτώματα αυτά εμφανίζονται στα επάκρια τμήματα του φυτού, λόγω του ότι ο ψευδάργυρος δε μετακινείται εύκολα μέσα στο φυτό.
Άλλα συμπτώματα από την έλλειψη ψευδαργύρου είναι η παρουσία πράσινων, κίτρινων ή άσπρων κηλίδων μεταξύ των νεύρων των φύλλων. Επιπλέον επιτυγχάνεται πρώιμη φυλλόπτωση, νέκρωση των ιστών αυτών των αποχρωματισμένων περιοχών των φύλλων και κακός σχηματισμός των καρπών που συνεπάγεται μικρή ή και καθόλου παραγωγή.

Μολυβδένιο

Το μολυβδένιο είναι ανιόν, το οποίο απορροφάται από το φυτό ως MoO₄^-2. Η ρίζα είναι ασθενές οξύ και σχηματίζει πολυανιονικά σύμπλοκα, όπως τα φωσφορομολυβδενικά. Αυτός ο σχηματισμός, μπορεί να εξηγήσει γιατί το μολυβδένιο μπορεί να απορροφηθεί σε μεγάλες ποσότητες χωρίς να προκαλέσει συμπτώματα τοξικότητας στο φυτό. Η περιεκτικότητα των φυτών σε κανονικά επίπεδα είναι μικρότερη του 1ppm και συμπτώματα έλλειψης μπορεί να εμφανιστούν όταν η περιεκτικότητα είναι μικρότερη των 0,2ppm. Τα χαμηλά επίπεδα αναγκών των φυτών συμπίπτουν με τα εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα του διαθέσιμου μολυβδένιου στο έδαφος. Σε ορισμένες περιπτώσεις όμως τα πίπεδα του μολυβδένιου στα φυτά ξεπερνούν τα 2000ppm.
To μολυβδένιο είναι απαραίτητο συστατικό του ενζύμου της νιτρικής ρεδουκτάσης η οποία καταλύει την αντίδραση της μετατροπής των νιτρικών σε νιτρώδη. Το μεγαλύτερο ποσό του μολυβδένιου στα φυτά ευρίσκεται σε αυτό το ένζυμο, που υπάρχει στους χλωροπλάστες των φύλλων. Η ανάγκη των φυτών σε μολυβδένιο επηρεάζεται από τη μορφή του ανόργανου αζώτου που βρίσκεται στη διάθεση των φυτών. Αν τα φυτά προσλαμβάνουν ΝΗ₄⁺ ή ΝΟ₂^-, τότε η ανάγκη σε μολυβδένιο είναι μικρότερη. Το μολυβδένιο είναι ευμετακίνητο ιόν στο φυτό και έχει αναφερθεί ότι παίζει σπουδαίο ρόλο στην απορρόφηση και μετακίνηση του σιδήρου στα φυτά.

Χλώριο

Το χλώριο απορροφάται από τη ρίζα των φυτών ως ανιόν, αλλά και μέσω των εναέριων μερών του φυτού. Η κανονική συγκέντρωση στα φυτά κυμαίνεται από 0,2-2%, μολονότι μπορεί να παρατηρηθούν και περιεκτικότητες πολύ μεγαλύτερες. Όλες αυτές οι περιεκτικότητες είναι κατά πολύ μεγαλύτερες των φυσιολογικών αναγκών των φυτών. Σε ευαίσθητες στο χλώριο καλλιέργειες (ροδακινιά, πατάτα, τομάτα) συγκεντρώσεις μεταξύ 0,5-2% μπορεί να προκαλέσει μείωση της παραγωγής. Παρόμοια μείωση μπορεί να προκληθεί, όταν η συγκέντρωση φθάσει στο 4% σε καλλιέργειες ανθεκτικές στο χλώριο, όπως το κριθάρι, σακχαρότευτλα, τον αραβόσιτο.
Ο βασικός ρόλος του χλωρίου είναι αυτός της "βιοχημικής αδράνειας", η συγκέντρωσή του δηλαδή στα κύτταρα έχει ως αποτέλεσμα τη ρύθμιση της ωσμωτικής πίεσης των κυττάρων και την "ουδετεροποίηση" των κατιόντων, λειτουργώντας ως αντιστάθμισμα στη γρήγορη ροή του καλίου. Με τον τρόπο αυτό διατηρούνται τα κύτταρα του φυτού σε σπαργή. Επιπλέον το χλώριο παίζει σημαντικό ρόλο στην έκλυση οξυγόνο κατά τη φωτοσύνθεση. Το χλώριο ανταγωνίζεται την πρόσληψη ΝΟ₃^- και SO₄^-. Μειωμένη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη σίτου, λόγω υψηλής συγκέντρωσης χλωρίου, οφείλεται στον ισχυρό ανταγωνισμό μεταξύ χλωρίου και νιτρικών.
Το χλώριο δεν μετακινείται εύκολα στο φυτό. Τα χαρακτηριστικά συμπτώματα της έλλειψης του χλωρίου είναι η εικόνα μάρανσης που εμφανίζει το φυτό και η εμφάνιση χλώρωσης στα νέοτερα φύλλα. Σε ορισμένα φυτά μπορεί να εμφανιστούν νεκρώσεις, μεταχρωματισμοί χαλκού χρώματος στα φύλλα και μείωση της ανάπτυξης του ριζικού συστήματος. Οι τιμές συγκέντρωσης του χλωρίου των φυτικών ιστών στις περιπτώσεις τροφοπενίας κυμαίνονται από 70-700ppm. Για υψηλές αποδόσεις κυρίως σε θερμές περιοχές, οι ανάγκες σε χλώριο ικανοποιούνται με προσθήκη 0,4-1 kg/στρέμμα. Η περίσσεια χλωρίου επηρεάζει τις καλλιέργειες ανάλογα με την ανθεκτικότητά τους. Πυκνά φύλλα που στρογγυλεύουν εμφανίζονται στα ευαίσθητα φυτά τομάτας και πατάτας, ενώ για τις πατάτες μειώνεται ο χρόνος αποθήκευσης και η ποιότητά τους.

Ωφέλιμα στοιχεία

Εκτός από τα μακροστοιχεία και τα ιχνοστοιχεία που αναφέρθηκαν παραπάνω, υπάρχουν και άλλα στοιχεία που είναι απαραίτητα για ορισμένα είδη φυτών και για ορισμένους μικροοργανισμούς του εδάφους που εμπλέκονται στη θρέψη των φυτών. Τα στοιχεία αυτά χαρακτηρίζονται ως ωφέλιμα.

Κοβάλτιο

Το κοβάλτιο είναι απαραίτητο στοιχείο για τους μικροοργανισμούς που δεσμεύουν το Ν₂. Έχει διαπιστωθεί ότι μόνο 10ppb κοβάλτιο στο θρεπτικό διάλυμα είναι αρκετό για τη δέσμευση αζώτου στη μηδική. Το κοβάλτιο υπάρχει και στους φυτικούς ιστούς σε συγκεντρώσεις 0,02 - 0,50ppm. Η αναγκαιότητα του κοβάλτιου στα μικρόβια, έγκειται στο ρόλο που αυτό παίζει στη σύνθεση της βιταμίνης Β₁₂ και συγκεκριμένα στο ότι σχηματίζει σύμπλοκο με τα άτομα του αζώτου, το οποίο ονομάζεται κοβαμιδικό συνένζυμο και συμμετέχει στη δομή του πορφυρινικού δακτυλίου. Ο δακτύλιος αυτός αποτελεί προσθετική ομάδα των νουκλεοτιδίων στο συνένζυμο της βιταμίνης Β₁₂.
Εκτός του ρόλου του στα μικρόβια, το κοβάλτιο έχει αναφερθεί ότι παίζει ρόλο και σε ορισμένα τουλάχιστον είδη φυτών. Έχει παρατηρηθεί ότι προσθήκη κοβάλτιου βελτιώνει την ανάπτυξη, την αναπνοή και τη φωτοσύνθεση στο βαμβάκι, τα φασόλια. 

Βανάδιο

Μικρές συγκεντρώσεις βανάδιου είναι ωφέλιμες για την ανάπτυξη των μικροοργανισμών, ζώων και ανώτερων φυτών. Έχει διαπιστωθεί ότι μπορεί να αντικαταστήσει το μολυβδένιο στη δέσμευση του Ν₂ από τα Rhizobia. Αύξηση της ανάπτυξης στο σπαράγγι, το ρύζι, το κριθάρι και τον αραβόσιτο έχει διαπιστωθεί ότι οφείλεται στο βανάδιο. Οι ανάγκες των φυτών είναι μικρότερες των 2ppb σε ξηρό βάρος, ενώ η συγκέντρωση στα φυτά είναι κατά μέσο όρο περίπου 1ppm. 

Νάτριο

Το νάτριο απορροφάται από όλα τα φυτά ως Na⁺, αλλά είναι απαραίτητο στοιχείο για τα αλόφυτα είδη φυτών, τα οποία το συγκεντρώνουν στα χυμοτόπια των κυττάρων όπου χρησιμεύει ως ωσμολύτης για τη διατήρηση της σπαργής και γενικά για την οικονομία του νερού στο φυτό. Η συγκέντρωσή του στα φυτά ποικίλλει ευρέως μεταξύ 0,01 και 10%. Οι μεγαλύτερες συγκεντρώσεις παρατηρούνται στα αλόφυτα. Η εξοικονόμηση νερού επιτυγχάνεται αφ' ενός με την συγκέντρωση ενός ωσμολύτη και αφετέρου με ένα εξειδικευμένο φωτοσυνθετικό σύστημα. Το φωτοσυνθετικό σύστημα συνδυάζει κλείσιμο των στοματίων κατά τη διάρκεια της ημέρας και δέσμευση CO₂ κατά τη διάρκεια της νύχτας. Το CO₂ μεταβολίζεται και αποθηκεύεται προσωρινά στο μηλικό οξύ, για να μετατρεπεί στη συνέχεια σε σάκχαρα μέσω του κύκλου του Calvin κατά τη διάρκεια της ημέρας, όπου η φωτοσύνθεση πραγματοποιείται με κλειστά στομάτια.
Τα σακχαρότευτλα ανταποκρίνονται ιδιαίτερα στο νάτριο, το οποίο βελτιώνει την εξοικονόμηση του νέρου στα φυτά και αυξάνει την αντίστασή τους στην ξηρασία. Σε εδάφη με χαμηλή περιεκτικότητα σε νάτριο, τα φύλλα μπορεί να γίνονται ιδιαίτερα σκουρόχρωμα, πράσινα και πυκνά, και τα φυτά να εμφανίζουν συμπτώματα μάρανσης γρηγορότερα και να αναπτύσσονται υπερβολικά κατά πλάτος. Μπορεί επίσης να εμφανίζεται νέκρωση μεταξύ των νεύρων, όμοια με εκείνη της έλλειψης καλίου. Σημειώνεται ότι μερικά από τα αποτελέσματα της επίδρασης του νατρίου μπορεί να οφείλονται και στο χλώριο, επειδή η συνήθης πηγή του νατρίου είναι το NaCl. 

Πυρίτιο

Το πυρίτιο είναι από τα στοιχεία που απαντούν σε μεγάλη αφθονία στη λιθόσφαιρα. Απορροφάται από τα φυτά ως μονο-πυριτικό οξύ. Τα σιτηρά και γενικά τα αγροστώδη περιέχουν 0,2-2% πυριτίου, ενώ τα δικότυλα απορροφούν περίπου το 1/10 της ανωτέρω συγκέντρωσης. Ορισμένα φυτά, που χαρακτηρίζονται ως πλούσια σε πυρίτιο, μπορεί να περιέχουν περισσότερο από 10%. Έχει διαπιστωθεί ότι η παρουσία του συμβάλλει στην ανάπτυξη των φυτών. Εν τούτοις, δεν έχει διαπιστωθεί κάποιος συγκεκριμένος βιοχημικός ρόλος του πυριτίου. Για το σακχαροκάλαμο μόνο έχει προταθεί ότι σχηματίζει σύμπλοκο με ένζυμα.
Το πυρίτιο συμβάλλει στη δομή των κυτταρικών τοιχωμάτων. Εμποτίζει τα τοιχώματα της επιδερμίδας και των αγγείων με αποτέλεσμα τη μείωση των απωλειών νερού μέσω των τοιχωμάτων, ενώ παράλληλα παρεμποδίζεται και η μόλυνση από μύκητες. Το πυρίτιο συμμετέχει σε λειτουργίες του ριζικού συστήματος και πιστεύεται ότι συμβάλλει στην ανθεκτικότητα στην ξήρανση ορισμένων καλλιεργειών όπως το σόργο.

Νικέλιο

Για αρκετές δεκαετίες το νικέλιο θεωρείτο ως δυνητικά τοξικό στοιχείο, επειδή η συγκέντρωσή του σε διάφορα τρόφιμα ήταν υψηλότερη από αυτή που χρειάζονται οι ζωντανοί οργανισμοί. Προσφάτως θεωρείται ως πιθανό θεμελιώδες στοιχείο για τα φυτά, ενώ μπορούν να παρατηρηθούν και ελλείψεις κάτω από ορισμένες προϋποθέσεις. Όμως το νικέλιο μπορεί να είναι τοξικό σε υψηλές συγκεντρώσεις και μπορεί να είναι ένα πρόβλημα για ορισμένα εδάφη. Το ασβέστωμα είναι ένας τρόπος για να μειωθεί η διαθεσιμότητα του νικελίου. Η υψηλή περιεκτικότητα των εδαφών σε νικέλιο συνήθως οφείλεται σε ανθρώπινη δραστηριότητα. Η περιεκτικότητα των φυτών σε νικέλιο κυμαίνεται μεταξύ 0,1 - 1ppm κατά ξηρό βάρος φυτικού ιστού. Η περιεκτικότητα του εδάφους σε νικέλιο συσχετίζεται σε μεγάλο βαθμό με αυτή των φυτών, επειδή το νικέλιο λαμβάνεται εύκολα και γρήγορα από τα φυτά και είναι ευκίνητο μέσα σε αυτό. 
Συντελεί στην αύξηση του βάρους των φυματίων και στη παραγωγή των καρπών της σόγιας. Γενικά έχει αποδειχθεί ο ευεργητικός του ρόλος σε όλα τα ψυχανθή με τον ιδιαίτερο τύπο μεταβολισμού του αζώτου.

Εδαφικά στοιχεία που απορροφούνται από τα φυτά

Τέτοια στοιχεία όπως το αργίλιο, το σελήνιο, το ιώδιο, το βρώμιο, το φθόριο, το χρώμιο, ο μόλυβδος και το κάδμιο, υπάρχουν στα εδάφη και απορροφούνται από τα φυτά. Ορισμένα ευρίσκονται σε μεγάλες ποσότητες που είτε προέρχονται από το μητρικό υλικό, είτε είναι αποτέλεσμα εξωγενούς εμπλουτισμού. Δεν έχει αποδειχθεί ότι παίζουν κάποιο συγκεκριμένο ρόλο στη λειτουργία των φυτών. Οι λόγοι που αναφέρονται, είναι γιατί ορισμένα από αυτά παρουσιάζουν ενδιαφέρον επειδή είναι απαραίτητα στοιχεία για τον άνθρωπο και τα ζώα, ενώ άλλα παρεμποδίζουν την ανάπτυξη των φυτών, τα οποία συχνά εκδηλώνουν φαινόμενα τοξικότητας. 

Αργίλιο

Υπάρχουν ενδείξεις ότι το αργίλιο σε μικρές ποσότητες έχει ευνοϊκή επίδραση στα φυτά, αλλά ο συγκεκριμένος ρόλος του δεν είναι γνωστός. Τα ανωτέρω φυτά περιέχουν περίπου 200ppm επί ξηράς ουσίας, αλλά στο τσάι, για το οποίο θεωρείται απαραίτητο, φθάνει στα γηραιότερα φύλλα τα 2000-5000ppm , χωρίς μάλιστα να εμφανίζονται συμπτώματα τοξικότητας. Σε όξινα εδάφη (pH<5>50%. Σε αυτές τις περιπτώσεις είναι πιθανή η εμφάνιση συμπτωμάτων τοξικότητας στα περισσότερα φυτά. Από τα πρώτα συμπτώματα είναι η περιορισμένη ανάπτυξη των ριζών, τα άκρα των οποίων και οι πλάγιες διακλαδώσεις γίνονται χονδρές και αποκτούν χρώμα καφέ. Στα κύτταρα αδρανοποιεί τον φώσφορο, σχηματίζοντας σταθερά αργιλιο-φωσφορικά σύμπλοκα. Για το λόγο αυτό της αδρανοποίησης του φωσφόρου, η τοξικότητα του αργιλίου χαρακτηρίζεται πολλές φορές και από ταυτόχρονη έλλειψη φωσφόρου στους φυτικούς ιστούς.
Έχει επιπλέον διαπιστωθεί, ότι το αργίλιο παρεμποδίζει τη διαίρεση των κυττάρων και τη δράση των φωσφοροκινάσων καθώς και των ΑΤΡ-τάσων. Η τοξικότητα του αργιλίου στους φυτικούς ιστούς συνοδεύεται συνήθως και με υψηλά ποσά σιδήρου και μαγγανίου και με χαμηλά ποσά ασβεστίου και μαγνησίου. 

Σελήνιο

Τα περισσότερα εδάφη περιέχουν σελήνιο σε συγκεντρώσεις <0 ppm.="" seo="" sub="">4

⁺² υπό την οποία απορροφάται από τα φυτά, απαντά στα αλκαλικά καλώς αεριζόμενα εδάφη. Ευνοϊκή επίδραση του σελήνιου έχει παρατηρηθεί σε ελάχιστες περιπτώσεις. Αντίθετα, περισσότερο συνηθισμένη είναι η τοξικότητα του σελήνιου, η οποία προκαλεί καθυστέρηση της ανάπτυξης, χλώρωση και μαρασμό. Η αντοχή των φυτών σε σελήνιο διαφέρει σημαντικά. Υπάρχουν φυτά - δείκτες σελήνιου, τα οποία συγκεντρώνουν μερικές χιλιάδες ppm σεληνίου, χωρίς να εμφανίζουν συμπτώματα τοξικότητας, ενώ τα αυτοφυή αγροστώδη περιέχουν μερικά ppm. Επειδή το ppm είναι απαραίτητο για τα ζώα, είναι σημαντική η γνώση των επιπέδων αυτού στα φυτά που αποτελούν την τροφή τους. Η έλλειψη ή η περίσσεια έχει σοβαρές συνέπειες στην υγεία και την ανάπτυξή των ζώων. 

Ιώδιο

Το ιώδιο είναι απαραίτητο για τα ζώα. Για τα φυτά έχει αναφερθεί ότι ασκεί ευνοϊκή επίδραση, όταν η συγκέντρωση του εδάφους είναι της τάξης του 0,1ppm, ενώ συγκεντρώσεις 0,5-1ppm, που όμως δεν απαντούν στα κανονικά εδάφη, είναι τοξικές. Η τοξικότητα εμφανίζεται στα γηραιά φύλλα, τα οποία γίνονται χλωρωτικά και πέφτουν, ενώ τα νεαρά γίνονται σκούρα πράσινα (τομάτα) και η συγκέντρωση είναι μεγαλύτερη των 8ppm. Οι κανονικές συγκεντρώσεις στα φυτά δεν πρέπει να υπερβαίνουν τα 0,5ppm. Η επίδραση του ιωδίου που εφαρμόζεται με τη μορφή ΚΙΟ₃ στα φυτά φαίνεται να είναι θετικότερη και λιγότερο τοξική από την επίδραση αντίστοιχων συγκεντρώσεων με τη μορφή ΚΙ. Αυτό μπορεί να οφείλεται και στην πιο αργή απορρόφηση του ΚΙΟ₃ από το ριζικό σύστημα των φυτών. Η τοξική επίδραση του ιωδίου μειώνεται από υψηλά επίπεδα χλωρίου στην ριζόσφαιρα. 

Βρώμιο

Ευνοεί την ανάπτυξη των φυτών, αλλά δεν έχει αποδειχθεί και για αυτό κάποιος συγκεκριμένος ρόλος στα φυτά. Μέχρις ενός ορισμένου σημείου, το βρώμιο μπορεί να υποκαταστήσει στο φυτό το χλώριο. Απορροφάται από τα φυτά ως Br^- και γενικά δεν είναι τόσο τοξικό όπως το ιώδιο. Άλλωστε οι ποσότητές του στο έδαφος είναι πάρα πολύ μικρές. Περιεκτικότητες βρωμίου στα φυτά μέχρι 260ppm δεν οδηγούν σε συμπτώματα τοξικότητας. Όμως προβλήματα τοξικότητας έχουν εμφανιστεί στην περίπτωση χρήσης αερίων βρωμίου, όπως το βρωμιούχο μεθύλιο, που χρησιμοποιούνται στην απολύμανση των εδάφων, σε φυτά ευαίσθητα, όπως π.χ η πατάτα και τα σακχαρότευτλα. 

Φθόριο

Η κύρια πηγή του φθορίου είναι η ρύπανση του αέρα που μπορεί να επηρεάσει το φυτό από τον αέρα ή από τη συσσώρευσή του φθορίου στο έδαφος. Η κινητικότητα του φθορίου στο έδαφος είναι αξιοσημείωτα πολύπλοκη, καθώς επηρεάζεται από τη σύσταση του εδάφους σε άργιλλο, το pH, τη συγκέντρωση του ασβεστίου και τη συγκέντρωση του φωσφόρου, ενώ η περιεκτικότητά του στο έδαφος σχετίζεται με το μητρικό υλικό. Οργανικά σύμπλοκα του φθορίου διατίθενται εύκολα στα φυτά. Η πρόσληψη του φθορίου στο φυτό από το έδαφος είναι παθητική. Το ιόν φθορίου μεταφέρεται εύκολα στo φυτό. Αυτή η πρόσληψη συνήθως δεν είναι φυτοτοξική. 
Το φθόριο στα φυτά βρίσκεται στα φυτά σε συγκεντρώσεις 2-20ppm επί ξηράς ουσίας. Σε μεγαλύτερες συγκεντρώσεις είναι τοξικό με κύρια συμπτώματα να είναι η περιφερειακή νέκρωση, που ονομάζεται "καμένα άκρα" και χλώρωση μεταξύ των νεύρων. Σε υψηλές συγκεντρώσεις το φθόριο είναι τοξικό για τα ζώα αλλά και τον άνθρωπο. Θα πρέπει επομένως να αποφεύγεται η συστηματική κατανάλωση φυτικών προϊόντων με υψηλή συγκέντρωση φθορίου. Για τον άνθρωπο χαρακτηριστική περίπτωση υψηλής συγκέντρωσης σε φθόριο είναι το τσάι, το οποίο περιέχει μέχρι 400ppm φθορίου καθώς και φθοριοξεϊκό οξύ.

Χρώμιο

Το χρώμιο βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα στο έδαφος. Ο ρυθμός απορρόφησης από τα φυτά είναι πολύ χαμηλός, λόγω του ότι παραμένει σε εναλλακτικές θέσεις στη ρίζα και για το λόγο αυτό δεν παρατηρούνται συχνά φαινόμενα τοξικότητας στα υπέργεια τμήματα του φυτού. Τα ποσά στους φυτικούς ιστούς κυμαίνονται μεταξύ 0,02 και 1ppm. Έχει αναφερθεί τοξικότητα σε φυτά βρώμης μετά από προσθήκη 5ppm χρωμίου, υπό μορφή θειϊκού χρωμίου στο έδαφος, με συμπτώματα μικρές ρίζες και φύλλα στενά, σκούρα κόκκινα με μικρές νεκρωτικές κηλίδες. Το χρώμιο είναι απαραίτητο στοιχείο για τον άνθρωπο και τα ζώα, γιατί λαμβάνει μέρος στο μεταβολισμό της γλυκόζης στα θηλαστικά. 

Μόλυβδος

Στα γεωργικά εδάφη περιέχεται σε συγκεντρώσεις 2-200ppm, εκτός ορισμένων περιπτώσεων στις οποίες υπάρχουν ορυκτά μολύβδου. Υψηλές συγκεντρώσεις παρατηρούνται στα ρυπασμένα εδάφη, στα οποία μπορεί να φθάσουν τα 3000ppm. Σε τέτοιες περιπτώσεις παρατηρούνται υψηλές συγκεντρώσεις μολύβδου και στα φυτά. Ο μόλυβδος στα φυτά συσσωρεύεται στα κυτταρικά τοιχώματα και από εκεί διαχέεται στο εσωτερικό των κυττάρων. Είναι τοξικός, γιατί στον μεταβολισμό τους μιμείται το ασβέστιο και παρεμποδίζει έτσι τη λειτουργία πολλών ενζυμικών συστημάτων. Παρεμβάλλεται επίσης στον μεταβολισμό του σιδήρου. Στον άνθρωπο και ιδιαίτερα στα νεαρά άτομα, υψηλές συγκεντρώσεις μπορεί να προκαλέσουν βλάβη του εγκεφάλου, ενώ στα ζώα υψηλές συγκεντρώσεις δημιουργούν επιθετικότητα. 

Κάδμιο

Το κάδμιο μοιάζει χημικά με τον ψευδάργυρο, τον οποίο μπορεί να μιμείται στην απορρόφηση και στις μεταβολικές δραστηριότητες. Αντίθετα όμως με τον ψευδάργυρο, το κάδμιο είναι τοξικό για τα φυτά και τον άνθρωπο. Στο φυσικό έδαφος απαντάται σε πολύ μικρά ποσά. Προστίθεται όμως σε σχετικά μικρά ποσά με τα φωσφορικά λιπάσματα και σε μεγαλύτερα ποσά με τα αστικά απόβλητα. Επίσης, μεγάλη πηγή ρύπανσης, είναι τα απόβλητα των χυτηρίων μετάλλων ψευδαργύρου, αφού η σχέση καδμίου:ψευδαργύρου στα μεταλλεύματα αυτά είναι 1:350, καθώς και τα ελαστικά και τα λιπαντικά των αυτοκινήτων.
Αντίθετα με τον μόλυβδο, το κάδμιο απορροφάται και μεταφέρεται εύκολα από το έδαφος στο φυτό. Η περιεκτικότητα των φυτών σε κάδμιο συσχετίζεται με την περιεκτικότητα του εδάφους σε κάδμιο. Ο βαθμός της συσσώρευσης του καδμίου μέσα στο φυτό ποικίλλει ποικίλλει πολύ στα διάφορα φυτικά είδη. Η διαλυτότητα του καδμίου στο έδαφος μειώνεται σημαντικά με αύξηση του εδαφικού pH. Κανονικά επίπεδα καδμίου στα φυτά είναι μεταξύ 0,1-1ppm. Επίπεδα άνω των 3ppm είναι τοξικά για τα φυτά αλλά και για τον άνθρωπο που καταναλώνει τα προϊόντα. Μεγαλύτερη σημασία όσο αφορά την τοξικότητα στα φυτά, έχει η τοξικότητα στα ζώα και στον άνθρωπο όπου συνεχής κατανάλωση τροφών που περιέχουν κάδμιο, προκαλούν προβλήματα στην ανθρώπινη υγεία σε βάθος χρόνου.

Πηγή:  gaiapedia.gr

Στις 28 Φεβρουαρίου ανοίγει τελικά η πρόσκληση για Βιολογική Γεωργία

Για τις 28 Φεβρουαρίου μετατίθεται η ημερομηνία έναρξης υποβολής αιτήσεων στήριξης στο πλαίσιο της νέας πρόσκλησης για τη Βιολογική Γεωργία.

Σύμφωνα με τροποποιητική απόφαση, η υποβολή αιτήσεων στήριξης θα πραγματοποιηθεί κατά το διάστημα από 28 Φεβρουαρίου έως και 28 Μαρτίου 2019. 

Υπενθυμίζεται ότι η πρόσκληση θα άνοιγε Τρίτη 19 Φεβρουαρίου. 

Δείτε ΕΔΩ την τροποποιητική 

Πηγή: ypaithros.gr

Φυτικά και Φυσικά Εντομοκτόνα

Τα βιολογικά προϊόντα είναι αλήθεια ότι είναι απαλλαγμένα από χημικά λιπάσματα και εντομοκτόνα. Αυτό όμως δε σημαίνει πως δε χρησιμοποιούνται φυσικά σκευάσματα, κατάλληλα όμως για βιολογική καλλιέργεια. Αποτελούν ουσίες, με ελάχιστη τοξικότητα, που δεν δηλητηριάζουν το περιβάλλον και το πιάτο μας.  Τα κυριότερα βιολογικά εντομοκτόνα που μπορούμε να βρούμε στην αγορά, είναι τα παρακάτω:   Ροτενόνη Παράγεται: από τις ρίζες των φυτών Derris spp, Lonchocarpus spp και Tephrosia spp. Δρα: Ως εντομοκτόνο σε μεγάλο αριθμό εντόμων, όπως μελίγκρες, κάμπιες, διάφορες μύγες, αρκετά σκαθάρια, κ.λπ. Δεν έχει όμως εκλεκτική δράση στα ωφέλιμα έντομα. Δεν είναι τοξική για τις μέλισσες, αλλά είναι πολύ τοξική για τα ψάρια.     Χαρακτηριστικά: Διασπάται πολύ γρήγορα όταν εκτεθεί στον ήλιο και στον αέρα, γι’ αυτό και πρέπει οι ψεκασμοί να γίνονται αργά το απόγευμα ή νωρίς το πρωί. Τελευταίος ψεκασμός πριν από την κατανάλωση: Δέκα ημέρες. Φυσικό Πύρεθρο Παράγεται: Από το χρυσάνθεμο Chrysanthemum (Pyrethrum) cinerariaefolium και τα συγγενή είδη C. roseum και C. carneum. Δρα: κυρίως ως εντομοκτόνο επαφής, αλλά δεν είναι εκλεκτικό ως προς τα ωφέλιμα έντομα, γι’ αυτό και η χρήση τους θα πρέπει να γίνεται μόνο σε περιπτώσεις σοβαρού προβλήματος. Το φυσικό πύρεθρο είναι εντομοκτόνο ευρέος φάσματος και ως εκ τούτου μπορεί να χρησιμοποιηθεί για πάρα πολλά μασητικά και μυζητικά έντομα (π.χ., μελίγκρες, κάμπιες, διάφορες μύγες, κ.λπ.). Χαρακτηριστικά: Το μεγάλο πλεονέκτημα είναι ότι αποικοδομούνται σύντομα, σε φυσικές και αβλαβείς ουσίες. Τελευταίος ψεκασμός πριν από την κατανάλωση: 48 ώρες. Αζαδιραχτίνη Παράγεται: από το δένδρο Azadirachta indica ή Νιμ (Neem). Δρα: Εναντίον πολλών εντόμων (μελίγκρες, κάμπιες, σκαθάρια, κ.λπ.). Για τα ωφέλιμα (αρπακτικά ή παράσιτα) δεν είναι τοξική, εκτός και αν αυτά τρέφονται και με φυτικούς ιστούς. Χαρακτηριστικά: Εχει και κάποια διασυστηματική δράση, περνάει δηλαδή στο εσωτερικό των ιστών. Εχει επίσης και κάποιες εντομοαπωθητικές ιδιότητες. Τελευταίος ψεκασμός πριν από την κατανάλωση: Τρεις ημέρες. Aλατα (Καλίου) λιπαρών οξέων Δρουν: Οπως περίπου και το γνωστό μας σαπουνόνερο. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την αντιμετώπιση πάρα πολλών εντόμων (μελίγκρες, κάμπιες, διάφορες μύγες, κ.λπ.). Χαρακτηριστικά: Δεν έχουν τοξική – υπολειμματική δράση. Τελευταίος ψεκασμός πριν από την κατανάλωση: Μπορούν να χρησιμοποιηθούν μέχρι και πριν από τη συγκομιδή. Θεωρούνται τα πιο ήπια από τα «βιολογικά εντομοκτόνα». Ορυκτέλαια – Παραφινέλαια Παράγονται: Από την κλασματική απόσταξη του πετρελαίου. Κατατάσσονται σε θερινούς πολτούς ή λευκά λάδια που χρησιμοποιούνται κατά την περίοδο βλάστησης και στους χειμερινούς πολτούς που είναι εντομοτοξικότεροι και φυτοτοξικότεροι και χρησιμοποιούνται όταν τα φυτά δεν έχουν φύλλα και είναι σε χειμερινό λήθαργο. Δρουν: Ως εντομοκτόνα επαφής, αλλά δεν είναι εκλεκτικά, έτσι σκοτώνουν ορισμένες κατηγορίες εντόμων (μελίγκρες, κάμπιες, διάφορες μύγες, ψώρες, τα αυγά αρκετών εντόμων κ.λπ.), που βρίσκονται πάνω στη φυτική επιφάνεια την ώρα του ψεκασμού. Τελευταίος ψεκασμός πριν από την κατανάλωση: 20 ημέρες. Σκευάσματα: Στην Ελλάδα κυκλοφορούν δεκάδες. Εντομοπαθογόνοι μικροοργανισμοί Είναι σκευάσματα φυσικών μικροοργανισμών ή τοξίνες τους. Δεν είναι προϊόντα γενετικής μηχανικής. Α) ΕΝΤΟΜΟΠΑΘΟΓΟΝΑ ΒΑΚΤΗΡΙΑ Bacillus thuringiensis (Βάκιλλος της Θουριγγίας): Είναι εντομοκτόνο με εκλεκτική δράση στις κάμπιες διάφορων εντόμων (ανάλογα με τη φυλή του βάκιλλου). Τελευταίος ψεκασμός πριν από την κατανάλωση: Περίπου 3 – 5 ημέρες. Spinosad: Διασυστηματικό εντομοκτόνο που προέρχεται από τις τοξίνες που παράγονται από το βακτήριο Saccharopolyspora spinosa. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση πάρα πολλών εντόμων (κάμπιες, διάφορες μύγες, ψώρες, σκαθάρια κ.λπ.). Τελευταίος ψεκασμός πριν από την κατανάλωση: 3 – 21 ημέρες (ανάλογα με την καλλιέργεια). Β) ΕΝΤΟΜΟΠΑΘΟΓΟΝΟΙ ΜΥΚΗΤΕΣ Beauveria bassiana: Είναι εντομοκτόνο (περιέχει ζωντανά σπόρια μύκητα) επαφής για την καταπολέμηση διάφορων μυζητικών εντόμων. Τελευταίος ψεκασμός πριν από την κατανάλωση: Μπορούν να χρησιμοποιηθούν μέχρι και πριν από τη συγκομιδή. Γ) ΕΝΤΟΜΟΠΑΘΟΓΟΝΟΙ ΙΟΙ Δρουν: Ως εντομοκτόνα στομάχου που μετά την κατάποση από τα έντομα, ξεκινάει η μόλυνσή τους. Απευθύνονται: κυρίως σε επαγγελματίες αγρότες για την καταπολέμηση ενός συγκεκριμένου εντόμου (καρπόκαψα) που προσβάλλει μηλιές και αχλαδιές. Τελευταίος ψεκασμός πριν από την κατανάλωση: Είναι 3 ημέρες. Τέσσερα σημαντικά χαρακτηριστικά τους: • Η προέλευση. Παρασκευάζονται από φυτικές ή άλλες φυσικές ουσίες, ενώ στην περίπτωση των μικροοργανισμών αυτοί δεν είναι γενετικώς τροποποιημένοι, αλλά υπάρχουν στη Φύση. • Η χαμηλή έως ελάχιστη τοξικότητα που έχουν στο περιβάλλον και στους ζωντανούς οργανισμούς. Ετσι, είναι ιδιαιτέρως κατάλληλα όταν υπάρχουν κατοικίδια ζώα και μικρά παιδιά. • Η ελάχιστη υπολειμματικότητά τους στα τρόφιμα. Μετά τη χρήση τους τα προϊόντα μπορούν να καταναλωθούν σχεδόν άμεσα, ακολουθώντας πάντα βέβαια τους χρόνους που προβλέπονται από την τελευταία εφαρμογή μέχρι την κατανάλωση. • Ο τρόπος δράσης τους. Είναι κατά κανόνα εντομοκτόνα επαφής, δηλαδή παραμένουν στην επιφάνεια των προϊόντων και έτσι με ένα απλό πλύσιμο τα πιθανά υπολείμματά τους μπορούν να απομακρυνθούν άμεσα.   Πηγή:  organiclife.gr

Η παρασκευή των ψεκαστικών διαλυμάτων

 

Η καλή έκβαση μίας επέμβασης με φυτοφάρμακα στις καλλιέργειες εξαρτάται, πέρα από την επιλογή του κατάλληλου φάρμακου και της κατάλληλης χρονικής στιγμής της επέμβασης και από τη σωστή παρασκευή του ψεκαστικού υγρού. Προς αυτή την κατεύθυνση είναι χρήσιμο να δοθούν μερικές απλές, γενικού χαρακτήρα υποδείξεις:

1. Βρέξιμες σκόνες (WP)Τα φυτοφάρμακα σε μορφή βρέξιμης σκόνης πρέπει να μπαίνουν πρώτα σε λίγο νερό, όγκου διπλάσιου ή τριπλάσιου από τον όγκο τους, να αναμειγνύονται καλά ώσπου να μουσκέψουν και να κάνουν ομοιογενές πυκνόρρευστο μείγμα. Στη συνέχεια προσθέτουμε σε αυτό νερό, ώστε να έχουμε έναν λιγότερο πυκνό πολτό, τον οποίο ρίχνοντάς τον στη ψεκαστική συσκευή τον φέρνουμε με το υπόλοιπο απαιτούμενο νερό στον σωστό όγκο (ποσότητα).

2. Γαλακτοποιήσιμα υγρά (EC)Σε περίπτωση φάρμακου σε μορφή γαλακτοποιήσιμου υγρού θα πρέ¬πει επίσης να προστίθεται στη μία δόση φυτοφάρμακου διπλάσιος ως τριπλάσιος όγκος νερού, υπό συνεχή ανάδευση ώσπου να επιτευχθεί ένα ομοιογενές γα¬λάκτωμα. Αυτό στη συνέχεια μπαίνει στο βυτίο ψεκασμού και συμπληρώνεται με νερό στον επιθυμητό όγκο.

3. Μείγματα φυτοφαρμάκωνΣτην παρασκευή μειγμάτων από δύο ή περισσότερα γεωργικά φάρμακα μεγάλη σπουδαιότητα έχει ή συνδυαστικότητα των δραστικών στοιχείων, ώστε να μη προκύπτει φαινόμενο χημικής ή φυσικής ασυμβατότητας πού αποτελούν συχνά αιτία φυτοτοξικών φαινομένων.
Σε κάθε περίπτωση πρέπει να συμβουλεύεται κανείς τους πίνακες συνδυαστικότητας, καθώς και τις οδηγίες πού αναγράφονται στις ετικέτες του δοχείου συσκευασίας.
Ιδιαίτερη προφύλαξη πρέπει να λαμβάνεται στα μείγματα ελαιοπολτών και όλων των αλκαλικής αντίδρασης φαρμάκων (Βορδιγάλειος πολτός), που δημιουργούν συχνότερα τέτοια φαινόμενα μή συνδυαστικότητας και φυτοτοξικότητας.

Σημασία σοβαρή έχει  επίσης και η μέθοδος παρασκευής των διαλυμάτων / αιωρημάτων των μειγμάτων. Ισχύουν τα εξής:Δύο ή περισσότερες βρέξιμες σκόνες αναμειγνύονται σε μορφή σκόνης και έπειτα αραιώνονται με νερό όπως προαναφέρθηκε.

1. Δύο ή περισσότερα γαλακτοποιήσιμα υγρά αραιώνονται το καθέ¬να χωριστά σε αρχικό γαλάκτωμα, τα όποια κατόπιν ενοποιούνται.
2. Μείγματα από βρέξιμες σκόνες και γαλακτοποιήσιμα υγρά αφού διαλυθούν ξεχωριστά τα ενοποιούμε, βάζοντας τελευταία τα προδιαλύματα των υγρών σε εκείνα από τις σκόνες.
3. Τα παρασκευάσματα πρέπει να ψεκάζονται αμέσως μετά την ετοιμασία τους, ιδιαίτερα εάν είναι μείγματα φυτοφαρμάκων.

Αλλες γενικές οδηγίες που αφορούν τους ψεκασμούς

1. Στη φάση της άνθησης είναι καλό να αποφεύγονται οι επεμβάσεις και μάλιστα με εντομοκτόνα ή ακαρεοκτόνα που θανατώνουν ή παρενοχλούν την χρήσιμη για τη γονιμοποίηση εντομοπανίδα (μέλισσες κ.λ.π.).
2. Επεμβάσεις με θερινούς πολτούς δεν συνιστώνται με θερμοκρασία πάνω από 30° C και σε απότιστα δένδρα.
3. Ο Βορδιγάλειος πολτός (Γαλαζόπετρα συν ασβέστη) πρέπει να είναι ουδέτερος (ΡΗ = 7) ή λίγο αλκαλικός (να πλεονεκτεί το ασβέστη).
4. Ο Βορδιγάλειος πολτός δεν συνδυάζεται με τα Οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα.
5. Τα Οργανοφωσφορικά εντομοκτόνα συνδυάζονται με τα έτοιμα χαλκούχα και τα Οργανικά μυκητοκτόνα.
6. Οι διαφυλλικές λιπάνσεις πρέπει να γίνονται χωριστά, εκτός εάν η συνδυαστικότητά τους είναι γνωστή.
7. Ανάμιξη μυκητοκτόνων ή εντομοκτόνων υπό μορφή βρέξιμης σκόνης με ορυκτέλαιο (πολτός) γίνεται ως έξης:
   Παρασκευάζεται το σκεύασμα της σκόνης στο μισό βυτίο με νερό και τέλος προστίθεται υπό συνεχή ανάμιξη το έλαιο.
8. Απαγορεύεται η χρησιμοποίηση Λεμπαϊσίντ στην πορτοκαλιά και Ρογκόρ στη νεραντζιά (δυνατόν τοξικά φαινόμενα σε υψηλές θερμοκρασίες).
9. Ο καθαρισμός των ψεκαστικών μηχανημάτων και των βυτίων μετά τον ψεκασμό γίνεται ως έξης:

• Εάν το φυτοφάρμακο είναι ελαιοδιαλυτός εστέρας (οργανοφωσφορικό εντομοκτόνο, ορμονικό ζιζανιοκτόνο, κ.ά.) χρησιμοποιούμε πετρέλαιο (πλύσιμο δύο φορές).
• Εάν είναι υδατοδιαλυτό άλας χρησιμοποιούμε νερό με απορρυπαντικό.
• Εάν χρησιμοποιηθεί φυτορμόνη (2,4D, κ.ά.) ο καθαρισμός γίνεται με νερό και αμμωνία (4 μέρη αμμωνία σε 100 μέρη νερού).  
   
  Πηγή:  lakoniacoop.gr

Προκήρυξη Βιολογικής Γεωργίας 2019

  

Νέα προκήρυξη Βιολογικής Γεωργίας ύψους 120 εκατ. ευρώ με προοπτική για περαιτέρω αύξηση του κονδυλίου

Πηγή: agro24.gr

Αιτήσεις στήριξης στο πλαίσιο του Μέτρου 11 «Βιολογικές Καλλιέργειες» του Προγράμματος Αγροτικής Ανάπτυξης (ΠΑΑ) 2014 – 2020, μπορούν να υποβάλουν όλοι οι ενεργοί γεωργοί από 19 Φεβρουαρίου 2019 έως και 21 Μαρτίου 2019.
Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων προκηρύσσει εκ νέου τις παρακάτω δράσεις, προκειμένου να δώσει ώθηση στην ανάπτυξη της βιολογικής καλλιέργειας και της παραγωγής βιολογικών προϊόντων. Το συνολικό ποσό του προϋπολογισμού (Δημόσια Δαπάνη) ανέρχεται στα 120 εκατ. ευρώ.  Θα αξιοποιηθεί η δυνατότητα υπερδέσμευσης, με σκοπό τη γενναία αύξηση του προϋπολογισμού. Για την καλύτερη στόχευση του Μέτρου, έγινε κατανομή του προϋπολογισμού στις Περιφέρειες και διαφοροποιήθηκαν τα κριτήρια επιλεξιμότητας. Πιο αναλυτικά, οι προκηρυσσόμενες δράσεις είναι:

• Δράση 11.1.1: Ενισχύσεις για τη μετατροπή σε βιολογικές πρακτικές και μεθόδους παραγωγής στην γεωργία (προϋπολογισμός 36 εκατ. ευρώ)
• Δράση 11.2.1: Ενισχύσεις για τη διατήρηση σε βιολογικές πρακτικές και μεθόδους παραγωγής στην γεωργία (προϋπολογισμός 84 εκατ. ευρώ)

Η κατανομή των ποσών έγινε ανά Περιφέρεια, με σκοπό την καλύτερη στόχευση και να ανταποκρίνεται στις τοπικές ανάγκες και στη ζήτηση που υπάρχει για βιολογικές καλλιέργειες. Στην περίπτωση που σε κάποια ή κάποιες Περιφέρειες παραμείνει αδιάθετο ποσό, αυτό θα μπορεί να κατανεμηθεί σε κάποια ή κάποιες άλλες.
Επιλέξιμες καλλιέργειες είναι:

• αροτραίες (αραβόσιτος κτηνοτροφικός, αραβόσιτος εδώδιμος, χειμερινά σιτηρά, μηδική, τριφύλλι, άλλα κτηνοτροφικά ψυχανθή) ή/και
• μόνιμες (ελαιοκομία, σταφίδα, επιτραπέζια σταφύλια και οινοποιήσιμα σταφύλια, ακρόδρυα)
• όσπρια
• Φυλλώδη Λαχανικά – Σταυρανθή / Βολβώδη / Καρότο / Πατάτα

Εξαιρούνται οι καλλιέργειες τα προϊόντα των οποίων χρησιμοποιούνται για ενεργειακούς σκοπούς, καθώς και οι υδροπονικές καλλιέργειες.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι τα αγροτεμάχια για τα οποία υποβάλει αίτηση ο ενδιαφερόμενος να έχουν δηλωθεί στην Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης του 2018.

Κριτήρια - μοριοδότηση
Με βάση τις ανάγκες της ελληνικής γεωργίας και την επίτευξη των στόχων του ΠΑΑ 2014-2020 το ΥΠΑΑΤ έχει εισάγει νέα κριτήρια επιλεξιμότητας των υποψηφίων, πέραν της εντασσόμενης έκτασης που ανήκει σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές (NATURA 2000). Έτσι, η νέα πρόσκληση δίνει προτεραιότητα με επιπλέον μοριοδότηση στις παρακάτω κατηγορίες υποψηφίων και εντασσόμενων εκτάσεων:

• Δράση 11.1.1 «Ενισχύσεις για τη μετατροπή σε βιολογικές πρακτικές και μεθόδους παραγωγής στην γεωργία» (νέοι βιοκαλλιεργητές)

α) Γεωργοί νεαρής ηλικίας
β) Αγροτεμάχια σε ορεινές περιοχές
γ) Αγροτεμάχια σε περιοχές με φυσικούς περιορισμούς εκτός των ορεινών
δ) Αγροτεμάχια που έχουν δηλωθεί το 2018 για την παραγωγή ζωοτροφών από δικαιούχους της Βιολογικής Κτηνοτροφίας
ε) Ποσοστό εντασσόμενης έκτασης σε σχέση με το σύνολο της γεωργικής εκμετάλλευσης του υποψηφίου (εξαιρουμένων των βοσκοτόπων)

• Δράση 11.2.1 «Ενισχύσεις για τη μετατροπή σε βιολογικές πρακτικές και μεθόδους παραγωγής στην γεωργία» (παλαιοί βιοκαλλιεργητές)

α) Παλαιότητα υποψηφίου βιοκαλλιεργητή
β) Αγροτεμάχια σε ορεινές περιοχές
γ) Αγροτεμάχια σε περιοχές με φυσικούς περιορισμούς εκτός των ορεινών
δ) Αγροτεμάχια που έχουν δηλωθεί το 2018 για την παραγωγή ζωοτροφών από δικαιούχους της Βιολογικής Κτηνοτροφίας
ε) Μέλος Συνεταιρισμού ή Οργάνωσης Παραγωγών ή Ομάδας Παραγωγών
στ) Κατά κύριο επάγγελμα αγρότης

Οι υποψήφιοι δικαιούχοι, προκειμένου να ενταχθούν στις προκηρυσσόμενες δράσεις του Μέτρου 11 της παρούσας πρόσκλησης, υποβάλλουν ηλεκτρονικά την αίτηση στήριξής τους, μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος. Η εγγραφή στο εν λόγω σύστημα γίνεται εδώ και η επεξεργασία των αιτήσεων εδώ.

Εγχειρίδιο Οδηγιών συμπλήρωσης της Αίτησης Στήριξης θα υπάρχει σε ηλεκτρονική μορφή στον ως άνω  ιστότοπο.
Τα μέγιστα ετήσια ύψη ενίσχυσης ανά είδος καλλιέργειας περιγράφονται στους παρακάτω πίνακες, ως ακολούθως:

Πίνακας Α: Μέγιστο ύψος ενίσχυσης σε €/Ha/έτος για τη δράση 11.1.1

ΕΙΔΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ	ΑΠΩΛΕΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ	ΔΑΠΑΝΕΣ		ΜΕΓΙΣΤΟ ΥΨΟΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ €/Ha/έτος
	Με περίοδο μετατροπής	Εργαστηριακές αναλύσεις (πρόσθετο κόστος)	Πιστοποίηση (κόστος συναλλαγής)	Με περίοδο μετατροπής
Ελαιοκομία	629	50	-	679
Σταφίδα	669	50	-	719
Επιτραπέζια σταφύλια	850	50	-	900
Σταφύλια οινοποιήσιμα	795	50	-	845
Αραβόσιτος κτηνοτροφικός	550	50	-	600
Αραβόσιτος εδώδιμος	513	50	-	563
Χειμερινά σιτηρά	72	50	-	122
Μηδική , τριφύλλι	535	50	-	585
Άλλα κτηνοτροφικά ψυχανθή	380	50	-	430
Όσπρια	406	50	-	456
Φυλλώδη Λαχανικά – Σταυρανθή / Βολβώδη / Καρότο / Πατάτα	550	50		600
Ακρόδρυα	850	50		900

Πίνακας Β: Μέγιστο ύψος ενίσχυσης σε €/Ha/έτος για τη δράση 11.2.1

ΕΙΔΟΣ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑΣ	ΑΠΩΛΕΙΑ ΕΙΣΟΔΗΜΑΤΟΣ	ΔΑΠΑΝΕΣ		ΜΕΓΙΣΤΟ ΥΨΟΣ ΕΝΙΣΧΥΣΗΣ €/Ha/έτος
	Χωρίς περίοδο μετατροπής	Εργαστηριακές αναλύσεις (πρόσθετο κόστος)	Πιστοποίηση	Χωρίς περίοδο μετατροπής
			(κόστος συναλλαγής)
Ελαιοκομία	415	50	40	505
Σταφίδα	483	50	103	636
Επιτραπέζια σταφύλια	735	50	115	900
Σταφύλια οινοποιήσιμα	499	50	108	657
Αραβόσιτος κτηνοτροφικός	516	50	34	600
Αραβόσιτος εδώδιμος	452	50	42	544
Χειμερινά σιτηρά	51	50	19	120
Μηδική , τριφύλλι	506	50	18	574
Άλλα κτηνοτροφικά ψυχανθή	353	50	88	491
Όσπρια	353	50	88	491
Φυλλώδη Λαχανικά – Σταυρανθή / Βολβώδη / Καρότο / Πατάτα	488	50	62	600
Ακρόδρυα	506	50	60	616

Η ΒΙΟΓΝΏΣΗ Α.Ε. ΣΑΣ ΕΎΧΕΤΑΙ

Το Θεραπευτικό Τσάι του Βουνού (Sideritis) Vs Επιβλαβούς Πράσινου Τσαγιού

Το Τσάι του Βουνού (Sideritis)

 

Το Θεραπευτικό Τσάι του Βουνού (Sideritis) Vs Επιβλαβούς Πράσινου Τσαγιού 

 

Το είδος του φυτού Sideritis sp. (Athoa - Clandestina - Raeseri - Scardici - Euboea - Syriaca), γνωστό ευρέως ανά την Ελλάδα με το κοινό όνομα Τσαί του Βουνού, είναι ένα θεραπευτικό βότανο με πολλές ιδιότητες.

Από τον Ιπποκράτη που το συνιστούσε ως τονωτικό λόγω της υψηλής περιεκτικότητας του σε σίδηρο, μέχρι τον Διοσκουρίδη που το θεωρούσε ισχυρή ασπίδα κατά του κρυολογήματος και μέχρι σήμερα που γνωρίζουμε για την αντι-υπερτασική, αντιοξειδωτική, αντιθρομβωτική δράση του, όπως και για την πλούσια περιεκτικότητα του σε φλαβονοειδή που θωρακίζουν το κυκλοφορικό και το καρδιαγγειακό σύστημα, το Τσάι του Βουνού παραμένει το δημοφιλέστερο ελληνικό βότανο.

Το Τσάι του Βουνού ανήκει στην οικογένεια των Χειλανθών (Lamiaceae) και στο γένος Sideritis.

Το συναντάμε αυτοφυές στα περισσότερα ορεινά και ημιορεινά μέρη της Μεσογείου αλλά υπάρχουν αρκετά είδη του και στην Ασία.

Στην Ελλάδα το συναντάμε στις περισσότερες περιοχές, όπως:

στον Άθω, στην Πίνδο και στην Σαμοθράκη με την ονομασία Sideritis Athoa (τσάι του βουνού ή τσάι του Άθω ή Βλάχικο τσάι ή μπεττόνικα),στον Ταύγετο και στο Μαλεβού με την ονομασία Sideritis Clandestina (τσάι του βουνού, τσάι του Ταυγέτου),στον Παρνασσό και το Βελούχι με το όνομα Sideritis Raeseri (τσάι του βουνού),

στον Όλυμπο ως δυσεύρετο είδος σε υψόμετρο άνω των 1000 μέτρων, στο Πήλιο και στον Κίσσαβο, με το όνομα Sideritis Scardica (τσάι του βουνού, βότανο των θεών),στη Δίρφυ της Εύβοιας σε υψόμετρο 1000-1500 μέτρων, με το όνομα Sideritis Euboea (τσάι του βουνού , τσάι της Εύβοιας),και στα Λευκά Όρη της Κρήτης σε υψόμετρο 1300-2000 μέτρα με το όνομα Sideritis Syriaca (τσάι του βουνού, μαλοτήρα, καλοκοιμηθιά).

Αυτό είναι το ελληνικό τσάι του βουνού, ένα πλούσιο σε φυσικά αντιοξειδωτικά φυτό που δεν πρέπει να λείπει από την καθημερινότητα μας και το σπίτι μας.
Το τσάι του βουνού το πίνουμε ως αφέψημα ζεστό (ρίχνουμε βραστό νερό σε ένα με δύο κλαδάκια και αφήνουμε από 3 έως 5 λεπτά να αναδείξει το άρωμα και τις θεραπευτικές του ουσίες), ή κρύο ( αφού το αφήσουμε να γίνει ως ζεστό αφέψημα, περιμένουμε να κρυώσει λίγο και το χτυπάμε με παγάκια στο σέικερ. Σερβίρουμε σκέτο, με μέλι, ή με μέλι και λεμόνι).Το Τσάι του Βουνού είναι η ιδανική πρόταση για τις κρύες μέρες του Χειμώνα και τις ζεστές του Καλοκαιριού, ζεσταίνοντας ή φρεσκάροντας το σώμα μας και θωρακίζοντας την υγεία μας.Σε αντίθεση με το πολυδιαφημιζόμενο Πράσινο Τσάι, ένα φυτό πλούσιο σε Καφείνη ή οποία θεωρείται από την εναλλακτική θεραπευτική ως ιδαιτέρως εθιστική και επιβλαβής για τον οργανισμό, που σε συνδυασμό με τα διάφορα χημικά και παρασιτοκτόνα στα οποία εμβαπτίζεται για να φθάσει από τις χώρες της Ασίας μέχρι την Δύση, το καθιστούν μια μικρή τοξική βόμβα.Η φήμη του Πράσινου τσαγιού ωφείλεται κυρίαρχα στην παγκόσμια μηχανή προώθησης και διαφήμισης ενός επιβλαβούς (π.χ. κόλα, καπνός), άχρηστου ή μερικώς επιβλαβούς (π.χ. μαύρο τσάι, καφές) προιόντος με σκοπό το κέρδος. Οπωσδήποτε το Πράσινο τσάι περιέχει και διάφορα άλλα ωφέλιμα συστατικά που αναιρούνται όμως από τις προηγούμενες παρατηρήσεις μας. 

Πηγή: biokipos.blogspot.com

 

 Το ελληνικό τσάι του βουνού δρα κατά του Αλτσχάιμερ

Tης Ιωαννας Φωτιαδη

«Το ανώτερο τσάι προέρχεται από τα ψηλά βουνά», έλεγε μια αρχαία κινεζική παροιμία. «Τα ελληνικά βουνά» προσθέτουν σήμερα Γερμανοί επιστήμονες. Πληθαίνουν  τα δημοσιεύματα για τις θαυματουργές ιδιότητες του ελληνικού τσαγιού του βουνού στη μάχη για την καταπολέμηση της νόσου Aλτσχάιμερ, η οποία οδηγεί στον εκφυλισμό των εγκεφαλικών κυττάρων. Από τη νόσο πάσχουν 800.000 άτομα στη Γερμανία και περίπου 30 εκατομμύρια σε όλο τον κόσμο. Τα μελλοντικά, δε, σενάρια ηχούν ακόμα πιο εφιαλτικά, καθώς αυξάνουν τους δυνητικούς ασθενείς το 2050 σε περισσότερους από 110 εκατομμύρια παγκοσμίως.

Μεταξύ 150 φυτών

«Εδώ και επτά χρόνια είχαμε πειραματιστεί με 150 φυτά και βότανα από όλο τον κόσμο, την Κίνα, την Ταϊλάνδη, την Ινδονησία» διηγείται στην «Κ» ο καθηγητής Νευρολογίας στο Πανεπιστήμιο του Magdeburg και διευθυντής του ομώνυμου Ερευνητικού Κέντρου για Νευρολογικές Ασθένειες, Jens Pahnke. Η εικοσαμελής επιστημονική ομάδα ανέλυε τα συστατικά των φυτών και τα δοκίμαζε σε πειραματόζωα, χωρίς ωστόσο σημαντική ωφέλεια.

«Από έρευνά μας στο Ιντερνετ, μάθαμε για τις ιδιότητες του ελληνικού βοτάνου και αποφασίσαμε να το παραγγείλουμε το 2010», θυμάται ο Γερμανός καθηγητής. «Είχαμε τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα!» περιγράφει ο ίδιος. Συγκεκριμένα, όταν αυτό δίδεται σε ποντίκια για 25 μέρες περιορίζει τη βλάβη του εγκεφάλου σε ποσοστό περίπου 80%. Το επόμενο «καλύτερο» αποτέλεσμα είχε το συστατικό Τhiethylperazin, που όμως φτάνει το 70%. Ο 38χρονος καθηγητής, που κουράρει 1.500 ασθενείς από όλο τον κόσμο ετησίως, δοκίμασε τις ιδιότητες του τσαγιού του βουνού και στους ανθρώπους. «Πίνοντας καθημερινά τσάι για έξι μήνες, η ασθένεια υπαναχωρεί στο επίπεδο που ήταν εννέα μήνες νωρίτερα και μετά από αυτό σταθεροποιείται σημαντικά», εξηγεί. «Είχα ασθενή, που είχε πρόβλημα μνήμης και προσανατολισμού και είχε φτάσει σε σημείο που δεν μπορούσε ούτε στην τουαλέτα να πάει μόνος τους» διηγείται. «Του χορήγησα τσάι για δύο μήνες και τώρα έχει βελτιωθεί σε τέτοιο βαθμό που ετοιμάζεται να πάει διακοπές με έναν φίλο τους στις Αλπεις», τονίζει.

Προς το παρόν, ο γιατρός συνιστά να πίνουμε πολλά φλιτζάνια κρύο ή ζεστό τσάι την ημέρα. Είναι, άλλωστε, κοινός τόπος ότι όσο νωρίτερα λαμβάνει κανείς προληπτικά μέτρα για το Aλτσχάιμερ τόσο καλύτερα. «Συνήθως, φτάνει κανείς στο σημείο να μη θυμάται πώς να γυρίσει σπίτι του για να συνειδητοποιήσει ότι κάτι… “τρέχει” και να μας επισκεφθεί», επισημαίνει ο Γερμανός γιατρός «αν, όμως, είχε υποβληθεί νωρίτερα σε κάποιο σχετικό τεστ, θα είχε καλύτερη εξέλιξη η αρρώστια». Τα επόμενα δύο χρόνια η επιστημονική ομάδα του Magdeburg φιλοδοξεί να δημιουργήσει ένα φάρμακο από το ελληνικό τσάι (πρόκειται συγκεκριμένα για την ποικιλία “sideritis scardica” που ενδημεί κυρίως στη Μακεδονία) σε μορφή χαπιού. Τα οφέλη θα είναι πολλά, «θα είναι συμπυκνωμένο, οπότε η δράση του θα είναι ακόμα πιο αποτελεσματική, ενώ ως χάπι θα είναι πιο εύχρηστο».

Μεγάλες ποσότητες

Φυσικά, για να ολοκληρωθεί η διαδικασία απαιτούνται πολύ μεγάλες ποσότητες. «Παραγγέλνουμε τόνους για να εξυπηρετήσουμε όλους τους ασθενείς», τονίζει. Ωστόσο, ο καθηγητής δε μας κρύβει ότι «έχουμε ξεκινήσει να καλλιεργούμε τσάι σε κάποιες εκτάσεις στη Βουλγαρία, που συγγενεύουν κλιματολογικά και εδαφολογικά με τα βουνά της Μακεδονίας». Και στην εύλογη απορία μας, απαντά: «Δεν είχαμε πια την οικονομική δυνατότητα να εισάγουμε από την Ελλάδα. Από τη στιγμή που έγινε αντιληπτό το έντονο ενδιαφέρον μας, η τιμή του προϊόντος αυξήθηκε 600%».

  Πηγή: kathimerini.gr το προφίλ του ερευνητή

Το υπερμαγγανικό κάλιο στη Γεωργία

Το υπερμαγγανικό κάλιο στη Γεωργία

 

 

 

Η χρήσεις του υπερμαγγανικού κάλιου στις καλλιέργειες

Το υπερμαγγανικό κάλιο έχει πολλές χρήσεις τόσο στην γεωργία όσο και αλλού. Είναι ανόργανη χημική ένωση με τύπο ΚΜη04. Είναι άλας» αποτελούμενο από κατιόντα καλίου (Κ+) και υπερμαγγανικό α\αόντα (Μη04-, Παλαιότερα ήταν γνωστό ως υπερμαγγανική ποτάσα ή ως «κρύσταλλοι του Κόντι».
Είναι ισχυρό οξειδωτικό μέσο και διαλύεται στο νερό για να δώσει έντονου ροζ ή μοβ χρώματος διαλύματα, με την εξάτμιση των οποίων απομένουν πρισματικοί μοβ-μαύροι αστραφτεροί κρύσταλλοι.

Παλιά το χρησιμοποιούσαν για να σκοτώσουν τα βακτηρίδια που προκαλούσαν τον πονόλαιμο, ως αντισηπτικό για πλύσιμο, για εκζέματα και για τις κολπίτιδες.
Είναι ιδανικό για φυτά με ευαίσθητο ριζικό σύστημα, για τον έλεγχο της μούχλας στους κήπους και για την μαύρη κηλίδα στα τριαντάφυλλα (1 γραμμάριο ανά λίτρο νερού).
Περιστασιακά ποτίσματα των ντοματιών με διάλυμα θα λειτουργήσουν ως τονωτικό βελτιώνοντας τη γεύση και το χρώμα τους. Αποστειρώνει το χώμα, απολυμαίνει και ελέγχει την ανάπτυξη μυκήτων σε δεξαμενές με ψάρια.
Η πρώτη εφαρμογή στην κηπουρική των κρυστάλλων του Condy ήταν για τον έλεγχο των ασθενειών των ριζών των λάχανων.
Διαλύουμε 4 γραμμάρια σε ένα λίτρο νερό, μαζί με 3 κουταλιές του γλυκού αλάτι. Αφού διαλυθούν, προστίθενται άλλα 9 λίτρα νερού και αν αδεύεται για να αναμειχθεί καλά. Ένα λίτρο από τα παραπάνω χύνεται σε κάθε τρύπα φύτευσης των λαχανοειδών. Το παρασκεύασμα αποστειρώνει το χώμα και μειώνει τις πιθανότητες να αναπτυχθεί κάποια από τις ασθένειες στις ρίζες τους.
Με την ίδια μέθοδο αποστειρώσουν το έδαφος σε θερμοκήπια ή σε χωράοια που καλλιεργούν κάθε χρόνο ντομάτες.
Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε μόνο το ήμισυ της ποσότητας του νερού, διπλασιάζοντας έτσι τη δύναμη του μίγματος. Με αυτό στη συνέχεια θα ποτιστούν 3 έως 5 τετραγωνικά μέτρα εδάφους που επιθυμούμε να αποστειρώσουμε. Το έδαφος πρέπει να είναι στον ρόγο, αλλά όχι βρεμένο πριν από την εφαρμογή. Αφήνουμε για περίπου μια εβδομάδα και στη συνέχεια, ποτίζουμε την περιοχή ελαφριά για να πιέσουμε το υπερμαγγανικό κάλιο να πάει πιο βαθιά μέσα στο έδαφος. Περίπου μια με δύο εβδομάδες πριν την πρώτη φύτευση, πλημμυρίζουμε το χωράφι για να ξεπλύνουμε τυχόν υπολείμματα. Το αποτέλεσμα είναι κατώτερο από αυτό που μας δίνει η ηλιοαπολύμανση, αλλά είναι μια κάποια λύση...
Για τον έλεγχο βρύων στους χλοοτάπητες βάλτε 5 γραμμάρια σε 3 λίτρα νερού και ψεκάστε πάνω από το βρύα
Με διάλυμα 1-2 ‰ για ψεκασμό και 4% για ριζοπότισμα μπορούμε να καταπολεμήσουμε τους μύκητες και τα βακτήρια(βακτηριακό κάψιμο/Erwinia amylovora) των φυτών, αφού είναι και απολυμαντικό.

Το Κτηνοτροφικό Μπιζέλι

 

 

Τεχνική Καλλιέργειας για το Κτηνοτροφικό Μπιζέλι (PisumSativum) | του Δημήτρη Αναγνωστόπουλου

 

1.ΕΔΑΦΟΣ

Το μπιζέλι μπορεί να προσαρμοστεί σε ποικιλία εδαφών, ωστόσο προτιμά τα γόνιμα αργιλοπηλώδη με πολύ καλή στράγγιση με pH 5,6 -7,5 (Αυγουλάς et al, 2001 and Pavek, 2012). Ωστόσο καλό θα ήταν οι τιμές του pH να περιορίζονται κάτω του 7, ο λόγος είναι ότι σε συνθήκες οξύτητας άνω του 7 το Mn είναι σε έλλειψη στο έδαφος (Μήτσιος, 2004).

H έλλειψη μαγγανίου στο έδαφος επιφέρει αρνητικές επιπτώσεις  στην καλλιέργεια του μπιζελιού καθώς αναπτύσσονται κηλίδες (murshspot) στο εσωτερικό των σπόρων  (GlasscoCk and Wain, 1940). Από την άλλη σε αρκετά όξυνες συνθήκες εδάφους (4,6) σύμφωνα με τους Skrdleta et al., (1991) δραστηριότητες όπως η μείωση ακετυλενίου άρα και μείωση δράσης αζωτοδέσμευσης των αζωτοβακτηριδίων (Dilworth, 1966). Τα εδάφη που είναι πηλώδη και βαριά πρέπει να αποφεύγονται λόγω της κακής τους στράγγισης όπως και πολύ γόνιμα εδάφη διότι μπορεί να επιφέρουν πλάγιασμα του φυτού (Παπακώστα- Τασοπούλου, 2005). Χαρακτηριστικά αναφέρεται σε πείραμα  των  Jayasundara et al. (1998) όταν η υγρασία στο έδαφος είναι σε κορεσμό τότε  οι αρνητικές επιπτώσεις στην ανάπτυξη της ρίζας είναι η δυσμενέστερη στο μπιζέλι σε σχέση με άλλα ψυχανθή όπως το λούπινο, την φακή, το κουκί και το ρεβίθι. Ωστόσο, από άποψη εκτίμησης αναστολής βλαστικής ανάπτυξης το μπιζέλι αντέδρασε καλύτερα σε συνθήκες κακής στράγγισης σε σχέση με τα άλλα ψυχανθή. Το έδαφος εγκατάστασης μιας καλλιέργειας μπιζελιού καλό θα ήταν να έχει αλατότητα ως 0,6 ds/m αν σκοπός μας είναι η παραγωγή σπόρου (Duzdemir et al., 2009). Συγκεκριμένα, άνω αυτής της συγκέντρωσης αναφέρονται μειώσεις 13% στην απόδοση ξηρού σπόρου για κάθε μία μονάδα αύξησης αλατότητας (Εικόνα 1).

Εικόνα 1: Συσχέτιση αλατότητας εδάφους με παραγωγή ξηρού βάρους σπόρου (Duzdemir et al., 2009).

Όσον αφορά όμως την βλαστική ανάπτυξη δεν επηρεάζεται για τιμές αλατότητας εδάφους ως και 4 ds/m(Duzdemir et al., 2009).

Εικόνα 2: Συσχέτιση αλατότητας εδάφους με βλαστική ανάπτυξη (Duzdemiretal., 2009).

Σε μια άλλη έρευνα όμως των Cokkizgin and Colkezen (2012) αναφέρεται ότι παράμετροι φυτρώματος επηρεάζονται από συγκεντρώσεις άλατος από 0,3 ds/m και άνω. Τέλος να αναφέρουμε ότι η παρουσία του αλατιού δεν είναι ιδιαίτερα τόσο τοξική για το μπιζέλι αλλά επηρεάζει το φαινόμενο της ώσμωσης καθώς με την παρουσία άλατος το φυτό δεν μπορεί να απορροφήσει νερό (Okcu et al., 2005).

Όσον αφορά σε συνθήκες ρυπασμένων εδαφών το μπιζέλι είναι πολύ ευαίσθητο και υπάρχει σημαντική αναστολή στην ανάπτυξή του όταν υπάρχει συγκέντρωση καδμίου. Οι περισσότερες βιβλιογραφικές πηγές κάνουν λόγο για όριο ανοχής καδμίου στα 0,50 Μm (Siddique et al., 2009 and Rodriquez- Serano et al. 2006). Ωστόσο αυτή η ανοχή μπορεί να διαφέρει από ποικιλία σε ποικιλία όπως φαίνεται και στην Εικόνα 3 πως έχουνε αντιδράσει δυο διαφορετικές ποικιλίες (Metwally et al., 2005). Αντίστοιχα, αρνητικές είναι οι επιπτώσεις ρυπασμένων εδαφών με αρσενικό, ψευδάργυρο και με μόλυβδο παρουσιάζοντας σημαντική αναστολή ανάπτυξης. Συγκεκριμένα, τα όρια ανοχής αρσενικού στο έδαφος είναι 24 μmol, για τον μόλυβδο 1,4 mmol και για τον ψευδάργυρο 3,2 mmol (Paivoke, 2003). Συμπερασματικά, το μπιζέλι σαν φυτό από άποψη εδάφους δεν είναι τόσο ευπροσάρμοστο όσο ο βίκος και δεν προτείνεται για την αξιοποίηση περιοχών ρυπασμένων με βαρέα μέταλλα.

Εικόνα 3: Επίδραση εδαφών με κάδμιο στην ανάπτυξη του μπιζελιού (Metawally et al. 2005).

2.ΘΕΡΜΟΚΡΑΣΙΑ

Γενικά το μπιζέλι είναι φυτό δροσερών περιοχών. Το κτηνοτροφικό μπιζέλι είναι ιδιαίτερα ανθεκτικό στο κρύο καθώς έπειτα από το φύτρωμα (στους 1 με 2 ^oC)  και το πέρας της σκληραγώγησης μπορεί να αντέξει από -6 ως -16 ^oC  ανάλογα την επιλογή της κατάλληλης ποικιλίας. Ωστόσο, κατά την περίοδο της άνθησης η ανοχή στο κρύο περιορίζεται στους -2 ως -3 ^oC (Αυγουλάς και άλλοι, 2001 και Παπακώστα-Τασοπούλου, 2005). Σε πειράματα εργαστηρίου που έχουν πραγματοποιηθεί το πιο ανθεκτικό στο ψύχος ψυχανθές είναι το μπιζέλι ενώ σε πειράματα πεδίου προηγούνται η φακή και το κουκί (Murray et al., 1988). Συγκεκριμένα, οι ποικιλίες που είναι ευαίσθητες στο κρύο αναγνωρίζονται μορφολογικά καθώς έχουν μεγάλα μεσογονάτια διαστήματα, υψηλή φιλική βιομάζα και συρρικνωμένους σπόρους. Αντίθετα οι υψηλές θερμοκρασίες και ιδιαίτερα την περίοδο της άνθισης μπορεί να είναι επιζήμιες για τις καλλιέργειες που προορισμό έχουν την παραγωγή σπόρου καθώς μειώνονται οι αποδόσεις (Αυγουλάς και άλλοι, 2001 και Παπακώστα-Τασοπούλου, 2005). Ακόμα, από τους 25 ως 32 ^oC  παρατηρείται αναστολή ανάπτυξης της ρίζας σύμφωνα με τους Gladish and Rost (1993) ενώ η ανθεκτικότητα του φυτού στις υψηλές θερμοκρασίες φτάνει ως και 45 ^oC (Leitch, 1916). Επιπλέον με την αύξηση της θερμοκρασίας του φύλλου (άνω των 25 ^oC  και ιδιαίτερα σημαντικά άνω των 30 ^oC) μειώνεται η φωτοσυνθετική δραστηριότητα (Haldimann and Feller, 2005 and  Sakalauskiene et al., 2009)  Επίσης, οι υψηλές θερμοκρασίες συμβάλουν στην ανάπτυξη ενός σημαντικού εχθρού του μπιζελιού, του βρούχου (Sousa- Majer et al., 2004). Από την άλλη οι θερμοκρασίες από 5 ως 20 ^oCσυμβάλουν στην σοβαρή μυκητολογική ασθένεια Mycosphaerella pinodes που προσβάλει κυρίως τους λοβούς (Roger et al., 1999) αποδεικνύοντας ότι η διαχείριση των έχθρων και των ασθενειών χρειάζονται ξεχωριστή προσέγγιση.

Σύμφωνα με τους Hartmann et al. (1988) οι ιδανικές θερμοκρασίες ανάπτυξης του μπιζελιού είτε για παραγωγή σπόρου είτε για βιομάζα είναι 12 με 18 ^oCενώ ο Gashkova (2009) κάνει λόγο για ένα εύρος από 18 ως 25 ^oC  . O Gashkova (2009) αναφέρει ότι για ανάπτυξη βλαστικών οργάνων ιδανικές είναι θερμοκρασίες από 12 ως 16 ^oC, για ανάπτυξη καρποφόρων οργάνων 16 ως 20 ^oC και για ωρίμανσης των οργάνων αυτών από 16 ως 22 ^oC.

Ο Stanfield (1965) εξέτασε την επίδραση θερμοκρασιών από 4 ως 32 ^oC. Αρχικά, παρατήρησε ότι όσο αυξανόταν οι θερμοκρασίας υπήρχε αντίστοιχη αύξηση βλαστικής ανάπτυξης. Ο μεγαλύτερος ρυθμός επιμήκυνσης του φυτού παρατηρήθηκε σε θερμοκρασία ημέρας 21 ^oCκαι θερμοκρασία νύχτας 12 ^oC. Τις μεγαλύτερες αποδόσεις σε ξηρή ουσία βιομάζα τις πετυχαίνουμε για θερμοκρασίες από 15 ως 21 ^oC. Από την άλλη η απόδοση σε σπόρο μειώνεται σταδιακά σε μελέτη θερμοκρασιών από 15 ως 32 ^oC. Όσον αφορά την δράση των αζωτοβακτηρίων η μεγαλύτερη παρατηρείται στους 20 ^oC (Naeem et al., 2008).

3. ΥΓΡΑΣΙΑ

To μπιζέλι είναι ιδιαίτερα απαιτητικό σε υγρασία εδάφους λόγω κυρίως ότι είναι επιπολαιόριζο (Παπακώστα-Τασοπούλου, 2005). Ο Saha (2011) εκτίμησε σύμφωνα με το τύπο Hagreaves ότι η καλλιέργεια απαιτεί περίπου 490 mm νερού. Σύμφωνα με τον Nielssen (2001) η απόδοση σε σπόρο είναι ανάλογη του ύψους βροχής ενώ αναφέρει ότι η ρίζα του φυτού μπορεί να εκμεταλλευτεί υδάτινους πόρους ως 75 cm. Ωστόσο, σύμφωνα με τον McIntyre (1971) η επέκταση των πλευρικών ριζών εξαρτάται από την επίδραση και τη ένταση του υδατικού στρες. Σε μελέτη ανάπτυξης μπιζελιού που έκαναν σε υπόστρωμα βερμικουλίτη οι Τsuda et al. (2003) απέδειξαν ότι η ρίζα του μπιζελιού επεκτείνεται και παρουσιάζει υδροτροπισμό προ την διαθέσιμη υγρασία του εδάφους. Ωστόσο, το πείραμα εφαρμογής έγινε σε βερμικουλίτη, σε συνθήκες εδάφους το παρόν μπορεί να ισχύει σε επιφανειακές μεθόδους άρδευσης όπως η στάγδην και όχι σε μεθόδους όπου το διαθέσιμο νερό καταλήγει σε βαθύτερα στρώματα.

Η έλλειψη υγρασίας του εδάφους είναι πιο σημαντική κατά την διάρκεια της ανθοφορίας και έπειτα κατά τη διάρκεια γεμίσματος του σπόρου καθώς είναι δύο περίοδοι κρίσιμοι για την εξέλιξη της παραγωγής. Αντίθετα, σε στάδια ανάπτυξης μέχρι την ανθοφορία το μπιζέλι δεν επηρεάζει σημαντικά την τελική παραγωγή αν δεν υπάρχει επάρκεια σε νερό (Salter and Drew, 1965). Έτσι, αν δεν είναι αρδευόμενο το μπιζέλι πρέπει να αποφεύγονται περίοδοι ξηρασίας στις κρίσιμες περιόδους  (άρα σωστή στιγμή σποράς) ειδάλλως παρουσιάζεται μείωση στην παραγωγή σπόρου που μπορεί να φτάσει ως και 33% (Silimetal., 1992). Ακόμα, σε συνθήκες ξηρασίας μπορεί να έχουμε απώλειες στο 50% των ανθέων αλλά και ως το 60% των φύλλων (NunezBarios et al., 2005). Όταν δεν υπάρχει επάρκεια νερού σε ένα μέρος η επιλογή της κατάλληλης ποικιλίας με ανθεκτικότητα σε ξηρασία μπορεί να δώσει λύσεις (Albino and Leone, 1993). Συγκεκριμένα ποικιλίες με μικρότερο μέγεθος φύλλου είναι πιο ανθεκτικές (Baigorri et al., 1999). Ωστόσο, ενδιαφέρον παρουσιάζει και ο εμβολιασμός με ριζοβακτήρια που περιέχουν ACC (1-aminoCyclopropane-1-carboxylate) καθώς βρέθηκε ότι αυξάνουν την ανθεκτικότητα των φυτών στην ξηρασία (Zahir et al., 2008).  

Μορφολογικά οι Aguiar Netto et al. (1995) κατέληξαν ότι όσο μειώνεται η διαθέσιμη υγρασία  τόσο μικρότερα σε μέγεθος φύλλα παρουσιάζει το φυτό. Ακόμα, ο ρυθμός ανάπτυξης της επικοτύλης επιβραδύνεται σημαντικά (Sanchez et al., 2004). Όσον αφορά την αναστολή διεργασιών του φυτού όπως διαπνοή και φωτοσύνθεση αναστέλλονται σημαντικά σε περιόδους ξήρανσης καθώς αυξάνεται το κλείσιμο των στομάτων και νεκρώνεται περίπου το 25% αυτών  (Olszyk and Tibbits, 1981).

4.ΜΗΚΟΣ ΗΜΕΡΑΣ

Η επίδραση του μήκους ημέρας στο μπιζέλι εξετάζεται συνδυαστικά με την επίδραση της θερμοκρασίας. Σύμφωνα με έρευνα των Berry and Aitkin (1979), υπάρχουν ποικιλίες που είναι ανεξάρτητες φωτοπεριόδου και ποικιλίες που είναι ευαίσθητες στην φωτοπερίοδο. Από την άλλη σε έρευνες των Truong and Duthion (1993), Chetiaetal. (2005) και Poebsting et al. (1978) σημειώνεται ότι η επίδραση της φωτοπεριόδου ευνοεί την άνθηση του φυτού. Όμοια ο Dolan (1972) αναφέρει ότι το μεγάλο μήκος ημέρας και η υψηλή ένταση φωτός ευνοεί την ανάπτυξη του μπιζελιού.

5.ΛΙΠΑΝΣΗ

Το φυτό ως ψυχανθές έχει την ικανότητα να δεσμεύει το απαραίτητο άζωτο για αυτό. Καλό είναι ωστόσο όταν γίνεται για πρώτη φορά η εγκατάσταση μπιζελιού στον αγρό να γίνεται εφαρμογή ελάχιστης αζωτούχας λίπανσης. Ενδεικτικά ο Jensen (1988) παρατήρησε ότι με την προσθήκη αζώτου στην σπορά αυξήθηκε η απόδοση σε βιομάζα ενώ δεν συνέβη το ίδιο για την απόδοση σε σπόρο. Αντιδρά θετικά στην φωσφορούχα λίπανση με περίπου 2,5-6 μονάδες P το στρέμμα ενώ καλό θα ήταν 2,5 με 8 μονάδες καλίου. Δηλαδή αν έχουμε το λίπασμα 0-20-0 για να προσθέσουμε 6 μονάδες φωσφόρου χρειαζόμαστε 30 κιλά λιπάσματος (Αυγουλάς  και άλλοι, 2001 και Παπακώστα- Τασοπούλου, 2005). Οι ενδεικτικές λιπάνσεις ίσως είναι ιδανικότερες για την παραγωγή σανού ενώ αν θέλουμε παραγωγή σπόρου μπορούν να αυξηθούν οι δοσολογίες. Γενικότερα, σύμφωνα με τους Amjad et al. (2004) με την αύξηση της φωσφορούχας και καλιούχας λίπανσης αυξάνονται οι αποδόσεις σε σπόρο. Χαρακτηριστικά σε πειράματα εφαρμογής οι Ashraf et al. (2011) διαπίστωσαν ότι με 12 μονάδες P το στρέμμα σε συνδυασμό με 10 μονάδες καλίου παίρνουμε ιδιαίτερα ικανοποιητικές αποδόσεις σπόρου. Οι Υemane and Skjelvåg (2003) σύγκριναν τρεις διαφορετικέςδοσολογίες φωσφόρου, μηδενική εφαρμογή, 3 μονάδες ανά στρέμμα και 6 μονάδες. Παρατήρησαν ότι η ξηρή βιομάζα αυξάνει στατιστικά σημαντικά σε κάθε περίπτωση με την αύξηση της δοσολογίας ενώ η παραγωγή σπόρου δεν αυξάνει σημαντικά. Ακόμη, τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του τελικού προϊόντος αυξήθηκαν σημαντικά με την επίδραση της εφαρμογής. Οι Gopinath et al. (2009) αναφέρουν ότι η βιολογική καλλιέργεια μπιζελιού εμφανίζει ως και 15% λιγότερη στρεμματική απόδοση σε σπόρο ενώ οι Mishra et al. (2010) αναφέρουν στατιστικά σημαντικές διαφορές σε απόδοση σπόρου και σανού επιτυγχάνουμε με την προσθήκη λιπασμάτων στο μπιζέλι. Οι Eaton and John (1971) αναφέρουν ότι η προσθήκη ασβεστίου αυξάνει το ξηρό βάρος των φύλλων. Ιδιαίτερη ερεύνα διεξάγεται όσον αφορά την έλλειψη του ιχνοστοιχείου Mn στο έδαφος που μπορεί να επιφέρει την ασθένεια με χαρακτηριστική κηλίδωση στους  σπόρους (GlasscoCk and Wain, 1940). Ωστόσο, οι Moragan and Grafton αναφέρουν ότι η αιτία της ασθένειας δεν οφείλεται στην ανεπάρκεια Mn.

Οι λιπάνσεις καλό είναι να γίνονται με  βάση εδαφολογικές αναλύσεις και το μέρος των στοιχείων που απομακρύνθηκε μέσω της συγκομιδής. Για μια παραγωγή σπόρου 600 κιλών το στρέμμα (νωπό βάρος) απομακρύνονται με την συγκομιδή όλου του φυτού (βιομάζας και σπόρου) περίπου 8 κιλά φωσφόρου ανά στρέμμα (Poulain and Simon, 1989).

6.ΣΠΟΡΑ

Η κατάλληλη εποχή σποράς για τη χώρα μας για το μπιζέλι είναι Οκτώβριο με Νοέμβριο με βάση τις κλιματολογικές συνθήκες που προαναφέραμε. Βέβαια, αν υπάρχουν χειμώνες σε βόρεια μέρη της χώρας που πλήττονται από παγετούς καλό είναι η σπορά να μεταφερθεί την άνοιξη όσο το δυνατό νωρίτερα όμως για να αποφύγουμε παρατεταμένα διαστήματα ξηρασίας στην άνθηση.

Όπως και στο βίκο, έτσι και εδώ η δοσολογία του σπόρου στην βιβλιογραφία ποικίλει καθώς εξαρτάται πρώτα από τον προορισμό του φυτού, από το βάρος του σπόρου, την φυτρωτική του ικανότητα και από τις εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής. Συγκεκριμένα, σε πείραμα εφαρμογών πυκνότητας φυτών από 20 ως 120 φυτά/ m² σύμφωνα με τους Johnston et al. (2002) βρέθηκε ότι ιδανική δοσολογία σπόρου είναι εκείνη που θα προκύψουν 50-75 φυτά/ m² και έτσι θα έχουμε ιδανική παραγωγή σπόρου. Από την άλλη οι Uzun and Acikgoz (2008) αναφέρουν ότι με δοσολογία σπόρου όπου θα προκύψουν 100 φυτά/ m² επιτυγχάνουμε και ικανοποιητικές αποδόσεις τόσο σε σπόρο όσο και σε ξηρή βιομάζα. Η δοσολογία σπόρου σε κιλά ανά στρέμμα διαμορφώνεται ανάλογα το βάρος του σπόρου και την φυτρωτική του ικανότητα, χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι το μπιζέλι παρουσιάζει 2700 ως 4500 σπόρους ανά κιλό (Frame, undated). Tέλος, στην Ελλάδα σύμφωνα με τον Ηλιάδη (2004) προτείνονται 16 κιλά σπόρου ανά στρέμμα για παραγωγή βιομάζας και 14 κιλά σπόρου ανά στρέμμα για παραγωγή σπόρου.

Στην χώρα μας η σπορά γίνεται με κοινές σπαρτικές μηχανές και την ρύθμιση τους στα 25 cm (Παπακώστα- Τασοπούλου, 2005). Ακόμα, είναι εφικτή και η σπορά στα πεταχτά αλλά σίγουρα θα χρειαστεί μεγαλύτερη δοσολογία σπόρου αλλά και επιπλέον πέρασμα με τον γεωργικό ελκυστήρα για την κάλυψη του σπόρου. Ωστόσο, ενδιαφέρον παρουσιάζουν ορισμένες βιβλιογραφικές πηγές που κάνουν λόγο για τις ιδανικές αποστάσεις φύτευσης. Συγκεκριμένα, οι Shaukat et al. (2012) συγκρίνοντας αποστάσεις 30 cm, 40 cm , 50 cm και 60 cm βρήκαν ότι τις υψηλότερες αποδόσεις σε σπόρο τις επιτυγχάνουμε με απόσταση μεταξύ των γραμμών στα 50cm. Οι Calderon et al. (2008) σύγκριναν αποστάσεις 19 και 76 εκατοστά και βρήκαν ότι τις μεγαλύτερες αποδόσεις σε σπόρο τις είχαμε στην απόσταση των 19 εκατοστών. Αντίστοιχα οι Sadij et al. (2012) αναφέρουν ότι τις μεγαλύτερες αποδόσεις σπόρο τις επιτυγχάνουμε με απόσταση στα 40 cm. Γενικότερα επικρατεί σύγχυση ερευνητικά για τις ιδανικές αποστάσεις φύτευσης. Οι αποστάσεις πάνω στην γραμμή καλό θα ήταν να είναι στα 15 cm (Αυγουλάς και άλλοι, 2001). Οι Johnston and Stevenson (2001) αναφέρουν ότι το βάθος σποράς πρέπει να είναι ως 7,6 εκατοστά διότι διαφορετικά δεν έχουμε κανένα όφελος στην τελική παραγωγή.

Τέλος, ο Μετζάκης (1986) αναφέρει ότι μετά την σπορά καλό θα ήταν να εφαρμόζεται κυλίνδρισμα για την διασφάλιση υγρασίας, το ομοιόμορφο φύτρωμα και έτσι την διευκόλυνση της συγκομιδής.

7.ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ

 Χρόνος Συγκομιδής Βιομάζας

Σύμφωνα με τον Clark (2007) η συγκομιδή του μπιζελιού για χρήση σανού γίνεται όταν οι λοβοί είναι καλοσχηματισμένοι. Ο Frame (undated) γίνεται πιο συγκεκριμένος λέγοντας ότι η μεγαλύτερη συγκέντρωση σε ξηρή ουσία είναι όταν έχουν σχηματιστεί και οι λοβοί των κατώτερων τμημάτων αλλά υπάρχει μέρος αυτών που είναι ακόμα πεπλατυσμένο. Τέλος οι Αυγουλάς και άλλοι (2001) αναφέρουν ένα πιο πρακτικό τρόπο συγκομιδής αναφέροντας ότι η κατάλληλη στιγμή συγκομιδής είναι όταν οι πράσινοι σπόροι εσωτερικά των λοβών λιώνουν με την πίεση των χεριών αλλά δεν είναι ακόμα υδαρείς. Όταν δεν συγκομιστεί η χαρτομάζα την κατάλληλη στιγμή η ξηρά ουσία της αυξάνεται αργά και η ποιοτική υποβάθμιση είναι αισθητή ( Borreani et al., 2007).

Χρόνος Συγκομιδής Σπόρου

Σύμφωνα με την Παπακώστα- Τατσοπούλου (2005) αν προορισμός συγκομιδής είναι ο σπόρος τότε η κατάλληλη στιγμή συγκομιδής είναι όταν το μεγαλύτερο ποσοστό των λοβών έχει χάσει το πράσινο χρώμα και αρχίζει να είναι κιτρινοπράσινο.  Δηλαδή, θέλουμε να έχει ωριμάσει το μεγαλύτερο μέρος των καρπών αλλά σε τέτοιο βαθμό ώστε να μην παρατηρηθούν απώλειες λόγω πτώσης υπερώριμων κατώτερων λοβών.          

Τρόπος συγκομιδής

Όμοια με τον βίκο έτσι και στην περίπτωση του μπιζελιού αν προορισμός παραγωγής είναι η βιομάζα, κόβεται το φυτό με χορτοκοπτικό αφήνεται σε γραμμές να αποξηραθεί και έπειτα γίνονται δέματα.

Από την άλλη αν προορισμός είναι η παραγωγή σπόρου τότε υπάρχει η επιλογή του αλωνισμού, την παραμονή στο χωράφι ως ότου έχουμε αποξήρανση και τέλος το θερισμό του σπόρου. Ακόμη μπορεί να γίνει απευθείας θεριζοαλωνισμός αφού έχουμε εφαρμόσει αποξηραντικό σκεύασμα στην καλλιέργεια (χρειάζεται προσοχή της υπολειμματικότητας). Και σε αυτή την περίπτωση όπως στο βίκο γίνεται ρύθμιση στην θεριζοαλωνιστική.

8.ΑΠΟΔΟΣΕΙΣ
Αποδόσεις σε σανό μπιζελιού
Στατιστικά για την χώρα οι εκτάσεις για παραγωγή σανού μπιζελιού είναι πολύ περιορισμένες και δεν έχει εκτιμηθεί ακριβώς η στρεμματική απόδοση ούτε από στοιχεία του ΕΣΥΕ ούτε από εκθέσεις που παρουσιάζει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης. Το δυναμικό παγκοσμίως, έπειτα από αξιολόγηση 8 ποικιλιών οι TamsoC et al. (2009) παρουσιάζουν αποδόσεις σε ξηρή βιομάζα από 406 ως 503 kg ανά στρέμμα. Ενώ οι Krall et al. (2006) αναφέρουν 375 kg/ στρ. σανού σε ξερικές συνθήκες που μπορεί να φτάσει ως 825 κιλά ανά στρέμμα σε συνθήκες ικανοποιητικής άρδευσης. Αντίστοιχα, σε ελληνική βιβλιογραφία οι Αυγουλάς και άλλοι (2001) αναφέρουν αποδόσεις σε σανό από 600 ως 950 κιλά ανά στρέμμα.
Αποδόσεις σε σπόρο
Σύμφωνα, με το Υπ.Α.Α.Τ. (2007) στην χώρα οι στρεμματικές αποδόσεις κτηνοτροφικού σπόρου είναι περίπου 165 κιλά. Αντίστοιχα σε αξιολόγηση 8 ποικιλιών από  τους Tamsoc et al. (2009) προέκυψε δυναμικό από 149 ως 179 kg/ στρέμμα σπόρου ενώ οι Krall et  al. (2006) αναφέρουν αποδόσεις από 190 ως 250 kg/ στρέμμα. Όμοια, σε ελληνική βιβλιογραφία οι Αυγουλάς και άλλοι (2001) αναφέρουν δυναμικές αποδόσεις σε σπόρο από 140 ως 250 κιλά ανά στρέμμα.

Πηγή:  agrigate.gr

Ενημέρωση του ΟΠΕΚΕΠΕ για την πληρωμή της επιδότησης 2018

 

 

Πότε θα καταβληθεί το 70% της Βασικής Ενίσχυσης έτους 2018

Στην τελική ευθεία βρίσκονται οι πληρωμές των αγροτικών επιδοτήσεων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Όπως όλα δείχνουν οι πληρωμές θα γίνουν την επόμενη εβδομάδα.
Όπως ανέφερε χθες ο Ά αντιπρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ Γιώργος Αποστολάκης, «το υπουργείο αυτή τη στιγμή δεν έχει τράπεζα για να πληρώσει τις επιδοτήσεις».
Η σύμβαση έχει υπογραφεί και ο ΟΠΕΚΕΠΕ είναι έτοιμος να πληρώσει το 70% της ενιαίας ενίσχυσης, αλλά η σύμβαση με την Τράπεζα βρίσκεται ακόμη στο ελεγκτικό συνέδριο.
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ δηλώνει έτοιμος να ξεκινήσει την πληρωμή μόλις υπογραφεί η σύμβαση και σύμφωνα με την ανακοίνωση του πρέπει να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τις 26 Οκτωβρίου αλλά όλα εξαρτώνται από το ελεγκτικό συνέδριο.
Το υπόλοιπο ποσό θα εξοφληθεί στα μέσα Δεκεμβρίου ενώ μέχρι το τέλος του έτους θα έχει γίνει ανασκόπηση πληρωμών για τα παλιά προγράμματα (Βιολογικά, Δασώσεις κλπ.), ενώ όσοι είχαν μεταβολές στα δικαιώματα τους θα δουν μετά τους ελέγχους τις επιδοτήσεις.
Η εξισωτική αποζημίωση του έτους 2018 που κυμαίνεται στα 240 εκατομμύρια ευρώ θα πληρωθεί κανονικά τονίζει ο κ. Αποστολάκης, ενώ του χρόνου θα επανακαθοριστούν οι μειονεκτικές περιοχές και θα φανεί αν και ποιες θα αποχαρακτηριστούν.
Να σημειωθεί ότι το συνολικό ποσό των επιδοτήσεων κυμαίνεται στα 1,6 δισ. ευρώ και στην πρώτη δόση θα μοιραστούν 700 εκατομμύρια σε περισσότερους από 600.000 παραγωγούς.
Σε ανακοίνωσή του για τις πληρωμές ο ΟΠΕΚΕΠΕ δεν δίνει συγκεκριμένη ημερομηνία για την πληρωμή, ωστόσο αναφέρει: «Με αφορμή διάφορα δημοσιεύματα στον Τύπο σχετικά με τον χρόνο καταβολής του 70% της Βασικής Ενίσχυσης έτους 2018 ενημερώνουμε τους παραγωγούς, ότι αυτή η πληρωμή θα πραγματοποιηθεί, όπως είχε προγραμματιστεί, πριν το τέλος του Οκτωβρίου».

Πηγή: news.gr